Η συμβολή των Δωδεκανησίων ΗΠΑ στην Ενσωμάτωση (Also in English)

Αυτές τις μέρες οι απανταχού Δωδεκανήσιοι μαζί με όλο τον Ελληνισμό ετοιμάζονται να γιορτάσουν την 78^η επέτειο της Ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα. Η μνήμη πηγαίνει 126 χρόνια πίσω, από την επανάσταση του 1821 μέχρι το 1947 που οι Σύμμαχοι αποφάσισαν να δοθούν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα. Στην πραγματοποίηση αυτού του προαιώνιου σκοπού των Δωδεκανησίων, σημαντική υπήρξε η συμβολή των Δωδεκανησίων της Αμερικής.

Στο σύνολο τους οι πρώτοι Δωδεκανήσιοι μετανάστες στην Αμερική ήταν φτωχοί με στοιχειώδη εκπαίδευση, που δούλευαν σε σιδηροδρομικές γραμμές, ανθρακωρυχεία, χαλυβουργεία, ξενοδοχεία, εστιατόρια και στην σπογγαλιεία. Δούλευαν για να ξεπληρώσουν τα ναύλα τους και να βοηθήσουν τις οικογένειές τους που άφησαν πίσω τους. Όμως δεν ξέχασαν και τα νησιά τους που βρίσκονταν υπό τον Ιταλικό ζυγό και προσπάθησαν να τα βοηθήσουν με την ίδρυση τοπικών συλλόγων.

Η πρώτη προσπάθεια για την ίδρυση Παν-Δωδεκανησιακού συλλόγου άρχισε από ένα ταπεινό κουρέα, τον πρόεδρο των Κώων Νικόλαο Μανούση. Η «Εθνική Ένωση Δωδεκανησίων Αμερική» ιδρύθηκε το 1918, και μεταξύ των άλλων οργάνωσε συλλαλητήριο για τα αιματηρά γεγονότα του Πάσχα του 1919 στη Ρόδο. Το 1924 ιδρύθηκε η «Επιτροπή Δωδεκανησίων Αμερικής» με πρόεδρο τον φαρμακοποιό Ιάκωβο Καζαβή.   

Αρχές του 1934 στον δημοσιογραφικό στίβο εμφανίζεται ο φοιτητής και αργότερα καθηγητής του Columbia University Μανώλης Σ. Αθανασιάδης. Σε συνάντηση που είχε με τους διευθυντές του «Εθνικού Κήρυκα» Δημήτριο Καλλίμαχο, και της «Ατλαντίδας» Βλαδίμηρο Κωνσταντινίδη, αποφασίστηκε ν’ αναλάβει μια συντονισμένη δημοσιογραφική εκστρατεία για την ίδρυση εθνικής Δωδεκανησιακής οργάνωσης στο εξωτερικό και την συνεχή διαφώτιση για το δωδεκανησιακό ζήτημα, μια και η Ελληνική κυβέρνηση δυσκολευόταν να το πράξει για διπλωματικούς λόγους.

Επειδή ο Καλλίμαχος ήταν φανατικός “Βενιζελικός” και ο Κωνσταντινίδης “Βασιλικός”, ο Καλλίμαχος, μεγαλόκαρδα, δέχθηκε πρόταση του Κωνσταντινίδη να διεξαχθεί η εκστρατεία μέσω της «Ατλαντίδας», γιατί οι Δωδεκανήσιοι γενικά είχαν την εσφαλμένη εντύπωση ότι μόνο ο Βενιζέλος και οι οπαδοί του ενδιαφέρονταν για τα νησιά.

Ο Αθανασιάδης υπέβαλε προφορική έκθεση της συνομιλίας και των σχεδίων στον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδας Νικόλαο Τσεπέρη, ο οποίος σύστησε στην δημοσιογραφική εκστρατεία και σε οποιαδήποτε άλλη εκδήλωση, να αποφευχθεί κάθε αναφορά στις Ελληνικές αρχές, προφανώς για διπλωματικούς λόγους.

Το πρώτο άρθρο δημοσιεύθηκε στις 16 Φεβρουαρίου και μέχρι τις 16 Μαρτίου δημοσιεύθηκαν άλλα πέντε άρθρα. Το πρώτο άρθρο αναφέρονταν στο ιστορικό της κατάληψης των νησιών, στο διάγγελμα του στρατηγού Αμέλιο και στις υποσχέσεις του, και στις διάφορες Συνθήκες. Το δεύτερο άρθρο εξέφραζε τον πόνο και την λαχτάρα που είχαν οι Δωδεκανήσιοι για τη σκλαβωμένη τους πατρίδα και για τον κίνδυνο του εξιταλισμού της Δωδεκανήσου. Το τρίτο άρθρο εξέφραζε την ακράδαντη ελληνική εθνική συνείδηση των Δωδεκανησίων και ότι έπρεπε να ενεργήσουμε τελεσφόρα στη διεθνή κοινή γνώμη. Το τέταρτο άρθρο μιλούσε για την Ιταλική προπαγάνδα και υπεδείκνυε τρόπους για την αντιμετώπιση της.

Τα δυο τελευταία άρθρα εξέφραζαν την πεποίθηση ότι οι Δωδεκανήσιοι μπορούσαν και ήταν σε θέση να δημιουργήσουν πανίσχυρη εθνική οργάνωση που θα ηγείτο του αγώνα για την απελευθέρωση των νησιών. «Αν μπορούν οι αδελφοί που ζουν στα νησιά υπό τον βαρύ ζυγό της σκλαβιάς να αψηφούν τις απειλές και να εκδηλώνουν την αγανάκτησή των, πώς μπορεί να νοηθεί ότι εμείς που ζούμε σε μια ελεύθερη χώρα αδρανούμε και αφήνουμε να πιστευτεί ότι η ελληνική μας ψυχή αρνείται να συμπονέσει και να βοηθήσει τους πάσχοντας αδελφούς μας;». Το σίδερο άρχισε να κοκκινίζει στη φωτιά. Σε λίγο θα ’ναι έτοιμο να φορμαριστεί. Χρειάζεται τον μάστορα του, τον σιδηρουργό, τη Δωδεκανησιακή οργάνωση. 

Δωδεκανησιακή Νεολαία Αμερικής

Αμέσως μετά την δημοσίευση των άρθρων, συναντήθηκε  ο Μανώλης Αθανασιάδης με τους Νικόλαο Μανούση και Δημήτρη Στρίκη και αποφάσισαν την πρόσκληση σε συνεδρίαση Δωδεκανησίων παραγόντων με σκοπό την ίδρυση Παν-Δωδεκανησιακής οργάνωσης που θα αναλάμβανε τον αγώνα. Η πρώτη συνεδρίαση έγινε στις 29 Μαρτίου στο υπόγειο ενός εστιατορίου της 8^ης Λεωφόρου της Νέας Υόρκης όπου αποφασίστηκε η οργάνωση της «Δωδεκανησιακής Νεολαίας Αμερικής» (ΔΝΑ), με σκοπό τον αγώνα για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου, και την διαφώτιση του αμερικανικού κοινού. Στις 17 Απριλίου, στο ίδιο υπόγειο, έγινε η εκλογή του ΔΣ με πρόεδρο τον Μανώλη Αθανασιάδη. Εκτός της Νέας Υόρκης, η ΔΝΑ συνεργάζονταν και με τους Δωδεκανησίους που έμεναν σε άλλες πόλεις της Αμερικής.

Η ΔΝΑ άρχισε τη δράση της με την έκδοση του μηνιαίου δελτίου «Ο Δωδεκανήσιος», που εκδιδόταν στα ελληνικά και αγγλικά, με σκοπό να ενεργοποιήσει όλους τους Δωδεκανησίους και να διαφωτίσει την αμερικανική κοινή γνώμη. Η ΔΝΑ διεύρυνε τη δράση της με προσωπικές επαφές με διανοούμενους και πολιτικούς και κατόρθωσε να δημιουργήσει φιλοδωδεκανησιακό ρεύμα ανάμεσα στο αμερικανικό κοινό και ιδιαίτερα στο Κογκρέσο.

Στις 3 Φεβρουαρίου 1935 η ΔΝΑ οργάνωσε στο Palm Gardens της Νέας Υόρκης ογκώδες συλλαλητήριο με τη συνεργασία πολλών ελληνοαμερικανικών και δεκάδων ξένων αντιφασιστικών οργανώσεων καθώς και τη συμμετοχή διακεκριμένων Αμερικανών διανοουμένων. Ο αμερικανικός τύπος ασχολήθηκε με το συλλαλητήριο και έδωσε μεγάλη δημοσιότητα. Στο συλλαλητήριο, στο οποίο πήραν μέρος πάνω από 5.000 άτομα, υιοθετήθηκε ψήφισμα το οποίο τόνιζε την ελληνικότητα της Δωδεκανήσου και πρόβαλλε το αίτημα της απελευθέρωσης των νησιών. Αντίγραφο του ψηφίσματος στάλθηκε στο Κογκρέσο, στην Κοινωνία των Εθνών, στους ηγέτες Αμερικής, Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας και στις εφημερίδες. 

Η μεγαλύτερη σε αντίκτυπο (ως τότε) εκδήλωση της ΔΝΑ οργανώθηκε στις 30 Νοεμβρίου 1940 στο Great Northern Hotel της Νέας Υόρκης, με την ηθική συμπαράσταση ομογενειακών, αμερικανικών και αντιφασιστικών οργανώσεων, και την υλική συμβολή των Κασίων εφοπλιστών Μανώλη Κουλουκουντή, Αντώνη  Παπαδάκη και Νικολάου Μαυρή. Στην συνεστίαση προσήλθαν 600 Δωδεκανήσιοι, άλλοι ομογενείς και αρκετοί προσκεκλημένοι μεταξύ των οποίων βουλευτές, γερουσιαστές, καθηγητές πανεπιστημίων και άλλοι διανοούμενοι. Επίσης παραβρέθηκαν εκπρόσωποι Γαλλικών, Τσεχοσλοβακικών, Ιταλικών, Πολωνικών και άλλων αντιφασιστικών οργανώσεων.

Η Δωδεκανησιακή Νεολαία Αμερικής συνέβαλε αποφασιστικά στην ίδρυση του Εθνικού Δωδεκανησιακού Συμβουλίου Αμερικής, με το οποίο συνεργάστηκε στενά, και το οποίο ανέλαβε να συνεχίσει το έργο της.

Επειδή η ΔΝΑ ιδρύθηκε με μοναδικό σκοπό την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου και την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα, το λάβαρό της ήταν μαύρο και συμβόλιζε την σκλαβιά των νησιών. Έτσι, μετά την απελευθέρωση και την ενσωμάτωση, οι τότε διοικούντες έκριναν ότι έπρεπε να υποσταλεί το μαύρο λάβαρο και, η οργάνωση με τους αγώνες και την δράση της, να περάσει στην ιστορία. Αλλά αργότερα μέσα από τη Δωδεκανησιακή Ομοσπονδία, ξαναφύτρωσε η Δωδεκανησιακή Νεολαία, που ασχολείται με πολιτιστικά και εθνικά θέματα, και αποτελεί το φυτώριο των αυριανών στελεχών της Ομοσπονδίας και των τοπικών Δωδεκανησιακών συλλόγων.

Εθνικό Δωδεκανησιακό Συμβούλιο Αμερικής

Στις 30 Οκτωβρίου 1940, δυο μέρες μετά την ιταλική επίθεση, συνήλθαν, κατόπιν προσκλήσεως της ΔΝΑ, οι αντιπρόσωποι των 14 τοπικών Δωδεκανησιακών Σωματείων της Νέας Υόρκης, που απετέλεσαν τον πρώτο πυρήνα του Εθνικού Δωδεκανησιακού Συμβουλίου Αμερικής (ΕΔΣΑ), στο οποίο προσχώρησαν όλα τα Δωδεκανησιακά σωματεία Βορείου και Νοτίου Αμερικής και στην συνέχεια του εξωτερικού.

Η εκτελεστική επιτροπή του ΕΔΣΑ αποτελείτο από τους Μανώλη Κουλουκουντή, Αντώνη Παπαδάκη, Νικόλαο Μαυρή και τον πρόεδρο και γραμματέα της ΔΝΑ με πρόεδρο τον Νικόλαο Μαυρή. Κατόπιν της ηγεμονικής δωρεάς 15.000 δολαρίων, που ισοδυναμούσαν με 1500 χρυσές λίρες, των αδελφών Κουλουκουντή, Αντώνη Παπαδάκη και Νικολάου Μαυρή, το ΕΔΣΑ εγκαταστάθηκε σε γραφείο στο Rockefeller Center με δύο γραμματείς.

Η ΔΝΑ είχε μεταβιβάσει τον «πυρσό» του Αγώνα στο νεοϊδρυθέν ΕΔΣΑ. Όμως, σε συνεργασία με το ΕΔΣΑ, συνέχισε την αγωνιστική της προσπάθεια και ιδιαίτερα μέσω της εφημερίδας «Δωδεκανήσιος». Παράλληλα με τις άοκνες ενέργειες του ΕΔΣΑ και τις καθημερινές επαφές και προσπάθειες του Νικολάου Μαυρή, ο αγώνας διεξαγόταν πιο εντατικά και αποτελεσματικά.

Στις 11 Δεκεμβρίου, μετά την Ιαπωνική επίθεση εναντίον του Pearl Harbor, η Γερμανία και η Ιταλία κήρυξαν τον πόλεμο εναντίον της Αμερικής και η Αμερική επέβαλε την εγγραφή των Γερμανών και Ιταλών υπηκόων στους καταλόγους των υπηκόων εχθρικών χωρών. Οι απαγορευτικοί κανονισμοί δημιούργησαν προβλήματα για τους Δωδεκανησίους της Αμερικής, που αν και Έλληνες ήταν Ιταλοί υπήκοοι.

Το ΕΔΣΑ κινητοποιήθηκε και υπέβαλε υπόμνημα, στο υπουργείο Δικαιοσύνης, που αναφερόταν στην ιστορία της Δωδεκανήσου και στους αγώνες εναντίον της Ιταλικής κατοχής στα νησιά. Τρεις μέρες αργότερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Francis Biddle απάλλαξε τους Δωδεκανησίους από τον χαρακτηρισμό ως Ιταλών υπηκόων και εχθρών της Αμερικής. Το ΕΔΣΑ συγκέντρωσε τα ντοκουμέντα με το ιστορικό του θέματος και εξέδωσε βιβλιαράκι με τον τίτλο «The Dodecanesians are not Enemy Aliens», έτσι έκαμε πιο γνωστό και προώθησε το Δωδεκανησιακό ζήτημα στην Αμερική.

Στις 13 Ιουνίου 1942 η Αμερική δημιούργησε το Office of Strategic Services (OSS), με σκοπό την συγκέντρωση στρατηγικών πληροφοριών για την κατάρτιση σχεδίων και την οργάνωση επιχειρήσεων. Το OSS ζήτησε την συνεργασία του ΕΔΣΑ, που συγκέντρωσε στρατιωτικής φύσης πληροφορίες από νεοφερμένους Δωδεκανησίους και αντιφασίστες Ιταλούς στρατιωτικούς που υπηρέτησαν στα Δωδεκάνησα. Επίσης προμήθευσε κατάλογο Δωδεκανησίων πατριωτών που ζούσαν στα Δωδεκάνησα, στην Αθήνα και στην Αίγυπτο, που μπορούσαν να συμβάλουν στον κοινό συμμαχικό αγώνα. 

Στις 13 Ιουνίου 1942, η Αμερική ίδρυσε το Office of War Information, που μέσω του BBS του Λονδίνου, μετέδιδε ειδήσεις και σχόλια για την εξέλιξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Το ΕΔΣΑ δεν άφησε αυτή την πηγή ανεκμετάλλευτη, και οι Νικόλαος Μαυρής και Μανώλης Αθανασιάδης μετέδιδαν ανακοινώσεις για τις δραστηριότητες των Δωδεκανήσιων καθώς και μηνύματα συμπαράστασης και ελπίδας στα κατεχόμενα Δωδεκάνησα και στους ναυτικούς που συμμετείχαν στον συμμαχικό αγώνα.

Επίσης το ΕΔΣΑ κατόρθωσε να αποσπάσει δήλωση από τον Sforza, ότι η Ιταλία πρέπει να παραιτηθεί από κάθε διεκδίκηση στα νησιά. Τον Μάρτιο του 1943 το ΕΔΣΑ εξέδωσε βιβλιαράκι με τον τίτλο «Sforza contra Sforza» που κυκλοφόρησε σε χιλιάδες αντίτυπα, και αναφερόταν στην Ιστορία της Δωδεκανήσου, στην συμφωνία Titoni – Βενιζέλου, στην καταγγελία της συμφωνίας από τον Sforza και τις νέες του δηλώσεις. Τον επόμενο χρόνο το ΕΔΣΑ εξέδωσε βιβλίο του Νικολάου Μαυρή με τον τίτλο «The Greek Dodecanese», που περιελάβανε πληροφορίες για τα Δωδεκάνησα και τις θέσεις Αμερικανών πολιτικών, ακαδημαϊκών και άλλων διανοουμένων πάνω στο Δωδεκανησιακό ζήτημα.

Στις 24 Οκτωβρίου 1943 το EΔΣA οργάνωσε στο St. Moritz Hotel της Νέας Υόρκης ΠανδωδεκανησιακόΣυνέδριο, στο οποίο μετείχαν οι αντιπρόσωποι των δωδεκανησιακών οργανώσεων στην Αμερική και από 12 άλλες χώρες. Μηνύματα συμπαράστασης έστειλαν επιφανείς κληρικοί, πολιτικοί, καθηγητές, διανοούμενοι και πολλές ελληνικές και ξένες οργανώσεις, μεταξύ αυτών και ο αυτοκράτορας της Αιθιοπίας Χαϊλέ Σελασιέ. Το Συνέδριο υιοθέτησε ιστορικό υπόμνημα το οποίο απεστάλη στο Αμερικανικό Κογκρέσο, στους αρχηγούς των μεγάλων δυνάμεων και στο διεθνή τύπο.

Όταν, το 1946, έγινε γνωστή η σύνθεση της αμερικανικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι, το ΕΔΣΑ έσπευσε να την εφοδιάσει με όλα τα διαφωτιστικά στοιχεία και υπομνήματα σχετικά με τα Δωδεκάνησα. Ταυτόχρονα, φίλα προσκείμενοι Αμερικανοί έκαναν σχετικές ομιλίες σε πανεπιστήμια και σε ραδιοφωνικά προγράμματα, με αποτέλεσμα να δημοσιεύονται σχεδόν κάθε μέρα σ’ εφημερίδες επιστολές που υποστήριζαν την αναγκαιότητα επιστροφής των νησιών στην Ελλάδα.

Χωρίς αμφιβολία, η επίμονη αυτή προσπάθεια του ΕΔΣΑ πέτυχε το στόχο της. Ο πρεσβευτής της Ελλάδας, Αλέξης Κύρου, στη Διάσκεψη της Ειρήνης έγραψε: «Όταν επρόκειτο να συζητηθούν οι ελληνικές διεκδικήσεις, οι αμερικανοί εμπειρογνώμονες ζήτησαν από την ελληνική αντιπροσωπεία να τους πληροφορήσει λεπτομερώς περί αυτών, προσθέτοντας χαρακτηριστικώς: ‘εκτός από το Δωδεκανησιακό, δια το οποίο μας έχουν ήδη πλήρως ενημερώσει οι εν Αμερική συμπατριώτες σας’». Όταν αργότερα ο ίδιος ο Αλέξης Κύρου μίλησε στη Νέα Υόρκη σε δείπνο που δόθηκε από το ΕΔΣΑ είπε: «Το έργο του ΕΔΣΑ κάθε άλλο παρά εύκολο υπήρξε … περιέκλειε τρομακτικούς κινδύνους δια την Δωδεκάνησο. Εάν οι κίνδυνοι αυτοί υπερνικήθηκαν, οφείλεται τούτο ασφαλώς κατά πολύ στην δική σας ευτυχώς ακούραστο και συστηματική διαφωτιστική προσπάθεια».

Η ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίζοντας τους αγώνες των Δωδεκανησίων της Αμερικής διόρισε τον Νικόλαο Μαυρή ως πρώτο πολιτικό διοικητή Δωδεκανήσου και απένειμε τον Χρυσούν Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικος στους πρωτεργάτες του Δωδεκανησιακού αγώνα Μανώλη Αθανασιάδη, Ιάκωβο Καζαβή, Δημήτρη Πολυχρονιάδη, Νικόλαο Μανούση, Νικήτα Χατζηνικήτα και Δημήτρη Στρίκη.

Μετά την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, ο σκοπός του ΕΔΣΑ είχε τελειώσει. Αλλά το 1974, μετά την απόβαση των Τούρκων στην Κύπρο, τις διεκδικήσεις τους στο Αιγαίο και τις απειλές εναντίον της Δωδεκανήσου, ο Μανώλης Αθανασιάδης με την συνεργασία επίλεκτων Δωδεκανησίων αναδιοργάνωσαν το ΕΔΣΑ, που επικέντρωσε το ενδιαφέρον του στην ενημέρωση των μελών του Κογκρέσου και άλλων κυβερνητικών αξιωματούχων σχετικά με τις ελληνικές θέσεις και επεδίωξε ένθερμα την εκ μέρους τους υποστήριξη. Παράλληλα το ΕΔΣΑ εξέδωσε την «Ιστορία της Δωδεκανησιακής Νεολαίας Αμερικής» του Μανώλη Αθανασιάδη και ανέπτυξε δεσμούς φιλίας και συνεργασίας με τους πνευματικούς φορείς στα Δωδεκάνησα και ιδιαίτερα με την Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου και συμμετέχει στα Συμπόσιά της, όπως και στο φιλολογικό μνημόσυνο που έγινε το 2002 στην Ρόδο στην μνήμη του Μανώλη Αθανασιάδη.

Το 1997 η πόλη Greece NY, που πήρε το όνομα της προς τιμήν της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, εόρταζε τα 175 της χρόνια,. Στις πολιτιστικές εκδηλώσεις συμπεριλαμβανόταν και η αδελφοποίηση της Greece NY με κάποια ελληνική πόλη. Κατόπιν ενεργειών του ΕΔΣΑ, ως «αδελφή» πόλις επελέγη η Ρόδος, και με μεγάλη επισημότητα και προβολή στα ΜΜΕ ακολούθησαν οι εκδηλώσεις της αδελφοποίησης στην Αμερική και στη Ρόδο. Επίσης το ΕΔΣΑ έφερε από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας πέντε αντίγραφα αρχαίων ελληνικών αγαλμάτων, τα οποία δώρισε στα High schools της πόλης Greece που έχουν ελληνικά ονόματα: Athena, Olympia, Apollo, Odyssey και Arcadia.

Το 2000, με την ανατολή της νέας χιλιετίας, το ΕΔΣΑ σύνταξε και χρηματοδότησε το 32σέλιδο αφιέρωμα στα Δωδεκάνησα του «Εθνικού Κήρυκα της Νέας Υόρκης» που κυκλοφόρησε σε 30.000 αντίτυπα και ήταν αφιερωμένο στην 52^η επέτειο της Ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα.

---

The contribution of the Dodecanese of America to the liberation and integration of the Dodecanese

By Manolis Cassotis

These days, the Dodecanese everywhere, with all Hellenism, are preparing to celebrate the 78^th anniversary of the Integration of the Dodecanese with Greece. The memory goes back 126 years, from the revolution of 1821, to 1947 when the Allies decided to give the Dodecanese to Greece. In the realization of the eternal purpose of the Dodecanese, the contribution of the Dodecanese of America has been significant.

Overall, the first Dodecanese immigrants to America were poor with basic education who worked on railroads, coal mines, steel mills, hotels, restaurants, and in sponge diving. They worked to pay their fares and help their families left behind. However, they did not forget their islands that were under Italian rule and tried to help by establishing local associations.

The first attempt to establish a Pan-Dodecanese association was initiated by a humble barber, the president of Koans, Nicholas Manousis. The “National Union of the Dodecanese in America” was founded in 1918, and among other things, it organized a rally for the bloody Easter of 1919 in Rhodes. In 1924, the “Dodecanese Committee of America” was founded, with the pharmacist Iakovos Kazavis as president.

In early 1934, Manolis S. Athanasiadis, a former student and later professor at Columbia University, appeared in the field of journalism. In a meeting he had with the directors of the National Herald, Dimitrios Kallimachos, and of Atlantis, Vladimir Konstantinidis, it was decided to undertake a coordinated journalistic campaign for the establishment of a national Dodecanese organization abroad and continuous enlightenment, since the Greek government was having difficulty doing so for diplomatic reasons.

Because Callimachus was a fanatical “Venizelian” and Konstantinides was a “Royal”, Callimachus, with a big heart, accepted Konstantinides’ proposal to conduct the campaign through Atlantis, because the Dodecanese generally had the mistaken impression that only Venizelos and his followers were interested in the islands.

Athanasiadis submitted an oral report of the conversation and the plans to the Consul General of Greece, Nikolaos Tseperis, who recommended that in the press campaign and at any other event, any reference to the Greek authorities be avoided, apparently for diplomatic reasons.

The first article was published on February 16, and by March 16, five more articles had been published. The first article referred to the history of the occupation of the islands, the proclamation of General Amelio and his promises, and the various Treaties. The second article expressed the pain and longing that the Dodecanese had for their enslaved homeland and the danger of the Italianization of the Dodecanese. The third article expressed the firm faith of the Dodecanese and that they had to act effectively in international public opinion. The fourth article spoke about Italian propaganda and submitted suggestions for dealing with it.

The last two articles expressed the belief that the Dodecanese could and were able to create a powerful national organization that would lead the struggle for the liberation of the islands. “If the brothers living on the islands under the heavy yoke of slavery can defy threats and express their indignation, how can it be understood that we who live in a free country are inactive and allow it to be believed that our Greek soul refuses to sympathize with and help our suffering brothers?” The iron began to redden in the fire. Soon it will be ready to be shaped. It needs its master, the blacksmith, the Dodecanese organization.

Dodecanese Youth of America

Immediately after the publication of the articles, Manolis Athanasiadis met with Nicholas Manousis and Dimitris Strikis and decided to invite Dodecanese leaders to a meeting with the aim of establishing a Pan-Dodecanese organization that would undertake the struggle. The first meeting took place on March 29 in the basement of a restaurant on 8^th Avenue in New York, where it was decided to organize the “Dodecanese Youth of America” ​​(DYA), with the aim of liberating the Dodecanese and enlightening the American public. On April 17, in the same basement, the election of the Board of Directors took place with Manolis Athanasiadis as president. Apart from New York, the DYA also collaborated with Dodecanese living in other cities in America.

The DYA began its activities with the publication of the monthly bulletin “Dodecanese”, published in Greek and English, with the aim of activating all the Dodecanese and enlightening American public opinion. The DYA expanded its activities with personal contacts with intellectuals and politicians and managed to create a pro-Dodecanese current among the American public and especially in Congress.

On February 3, 1935, the DYA organized a massive rally in Palm Gardens, New York, with the cooperation of many Greek-American and dozens of foreign anti-fascist organizations, as well as the participation of distinguished American intellectuals. The American press covered the rally and gave it great publicity. At the rally, which was attended by over 5,000 people, a resolution was adopted that emphasized the Greekness of the Dodecanese and promoted the demand for the liberation of the islands. A copy of the resolution was sent to Congress, the League of Nations, the leaders of America, England, France and Russia, and to the newspapers.

The largest (up to that time) event of the DYA was organized on November 30, 1940, at the Great Northern Hotel in New York, with the moral support of Greek diaspora, American and anti-fascist organizations, and the financial contribution of the Kassian Manolis Kouloukountis, Antonis Papadakis and Nikolaos Mavris. The gathering was attended by 600 Dodecanese, other Greek and several guests including congressmen, senators, university professors and other intellectuals. Representatives of French, Czechoslovak, Italian, Polish and other anti-fascist organizations were also present.

The Dodecanese Youth of America contributed decisively to the establishment of the National Dodecanese Council of America, with which it collaborated closely, and undertook to continue its work.

Because the DYA was founded with the sole purpose of liberating the Dodecanese and integrating it into Greece, its banner was black and symbolized the slavery of the islands. Thus, after liberation and integration, the then administrators decided that the black banner should be lowered and the organization, with its struggles and actions, should pass into history. But later, within the Dodecanese Federation, the Dodecanese Youth re-emerged, dealing with cultural and national issues, and constituting the nursery of tomorrow’s cadres of the Federation and local Dodecanese clubs.

National Dodecanese Council of America

On October 30, 1940, two days after the Italian attack, representatives of the 14 local Dodecanese Associations in New York met, at the invitation of the DYA, and formed the first nucleus of the National Dodecanese Council of America (NDCA), to which all Dodecanese associations in North and South America and subsequently abroad joined.

The executive committee of the NDCA consisted of Manolis Kouloukountis, Antonis Papadakis, Nicholas Mavris and the president and secretary of the DYA with Nicholas Mavris as president. Following the hegemonic donation of $15,000, equivalent to 1500 gold British sovereigns, from Kouloukountis’ brothers, Anthony Papadakis and Nicholas Mavris, the NDCA was established in an office at Rockefeller Center with two secretaries.

The DYA had passed the “torch” of the Struggle to the newly founded NDCA. However, in cooperation with NDCA, it continued its struggle, especially through the newspaper “Dodecanisios”. Alongside the tireless efforts of NDCA and the daily contacts and efforts of Nicholas Mavris, the struggle was carried out more intensively and effectively.

On December 11, after the Japanese attack on Pearl Harbor, Germany and Italy declared war on America and America imposed the registration of German and Italian citizens on the lists of enemy nationals. The prohibitory regulations created problems for the Dodecanese of America, who, although Greek, were Italian citizens.

The NDCA mobilized and submitted a memorandum to the Ministry of Justice, which referred to the history of the Dodecanese and the struggles against the Italian occupation of the islands. Three days later, the Minister of Justice, Francis Biddle, exempted the Dodecanese from the characterization as Italian subjects and enemies of America. NDCA collected the documents, the history of the issue and published a booklet entitled “The Dodecanesians are not Enemy Aliens”, thus making the Dodecanese problem better known and promoting it in America.

On June 13, 1942, America created the Office of Strategic Services (OSS), with the aim of gathering strategic information for the preparation of plans and the organization of operations. The OSS requested the cooperation of the NDCA, which gathered military information from newly arrived Dodecanese and anti-fascist Italian soldiers who served in the Dodecanese. It also provided a list of Dodecanese patriots living in the Dodecanese, Athens and Egypt, who could contribute to the common Allied struggle.

On June 13, 1942, America established the Office of War Information, which, through the London BBS, broadcast news and commentary on the development of war operations. The NDCA did not leave this source unexploited, and Nicholas Mavris and Manolis Athanasiadis broadcast announcements about the activities of the Dodecanese as well as messages of support and hope to the occupied Dodecanese and to the sailors participating in the Allied struggle.

The NDCA also managed to extract a statement from Sforza that Italy must renounce all claims to the islands. In March 1943, the NDCA published a booklet entitled “Sforza contra Sforza” which was distributed in thousands of copies, and referred to the History of the Dodecanese, the Titoni Venizelos agreement, Sforza’s denunciation of the agreement and his new statements. The following year, the NDCA published a book by Nicholas Mavris entitled “The Greek Dodecanese”, which included information about the Dodecanese and the positions of American politicians, academics and other intellectuals on the Dodecanese problem.

On October 24, 1943, the NDCA organized a Pan-Dodecanese Congress at the St. Moritz Hotel in New York, attended by representatives of the Dodecanese organizations in America and from 12 other countries. Messages of support were sent by prominent clergymen, politicians, professors, intellectuals and many Greek and foreign organizations, including the Emperor of Ethiopia, Haile Selassie. The Congress adopted a historic memorandum which was sent to the American Congress, the leaders of the major powers and the international press.

When, in 1946, the composition of the American delegation to the Paris Peace Conference became known, the NDCA rushed to provide it with all the enlightening information and memoranda regarding the Dodecanese. At the same time, friendly Americans gave relevant speeches at universities and on radio programs, resulting in letters being published in newspapers almost every day supporting the necessity of returning the islands to Greece.

Without a doubt, this persistent effort of the NDCA achieved its goal. The Greek ambassador, Alexis Kyrou, at the Peace Conference, wrote: “When the Greek claims were to be discussed, the American experts asked the Greek delegation to inform them in detail about them, adding characteristically: ‘except for the Dodecanese, about which your compatriots in America have already fully informed us.’”. When Alexis Kyrou himself later spoke in New York at a dinner given by the NDCA, he said: “The task of the NDCA was anything but easy … it involved terrifying dangers for the Dodecanese. If these dangers were overcome, this is certainly due in large part to your fortunately tireless and systematic enlightening effort.”

The Greek government, recognizing the struggles of the Dodecanese of America, appointed Nicholas Mavris as the first civilian governor of the Dodecanese and awarded the Golden Cross of the Order of Phoenix to the leaders of the Dodecanese struggle: Manolis Athanasiadis, Iakovos Kazavis, Dimitris Polychroniadis, Nicholas Manousis, Nikitas Hatzinikitas and Dimitris Strikis.

After the Integration of the Dodecanese with Greece, the purpose of the NDCA was over. But in 1974, after the Turkish landing in Cyprus, their claims in the Aegean and the threats against the Dodecanese, Manolis Athanasiadis, with the cooperation of leading Dodecanese people, reorganized the NDCA, which focused its interest on informing Congress and other government officials about Greek positions and earnestly sought their support. At the same time, the NDCA published the “History of the Dodecanese Youth of America” ​​by Manolis Athanasiadis and developed ties of friendship and cooperation with the intellectual institutions in the Dodecanese and especially with the Dodecanese House of Letters and Arts and participates in its symposia, as well as in the literary memorial that took place in 2002 in Rhodes in memory of Manolis Athanasiadis.

In 1997, the city of Greece NY, which took its name in honor of the Greek Revolution of 1821, celebrated its 175^th anniversary. The cultural events included the twinning of Greece NY with a Greek city. Following the actions of the NDCA, Rhodes was chosen as the “sister” city, and with great solemnity and media coverage, the twinning events in America and Rhodes followed. The NDCA also brought five copies of ancient Greek statues from the National Archaeological Museum of Athens, which it donated to the High schools of the city of Greece that have Greek names: Athena, Olympia, Apollo, Odyssey and Arcadia.

In 2000, at the dawn of the new millennium, the NDCA wrote and sponsored the 32-page tribute to the Dodecanese in the “New York National Herald” which was published in 30,000 copies and was dedicated to the 52nd anniversary of the Incorporation of the Dodecanese into Greece.