Γράφει ο Μιχάλης Χριστοδούλου
Ο Δρ. Ευστράτιος Καμίτσος ερευνά τεχνολογικά υλικά με φασματοσκοπικές μεθόδους, αρχίζοντας από αρχαιολογικές υάλους της Μυκηναϊκής περιόδου.
Η Χημεία είναι μία επιστήμη που έχει την δύναμη να προσελκύει όσους έχουν περιέργεια με τον φυσικό μικρόκοσμο, τους νόμους που τον διέπουν και την ανακάλυψη τους μέσω της έρευνας.
Σε αυτό το άρθρο θα παρουσιάσουμε ορισμένα επιτεύγματα ενός επιστήμονα που ασχολήθηκε με την Χημεία σε όλη την επιστημονική σταδιοδρομία του. Είναι ο Δρ. Ευστράτιος Καμίτσος, το έργο του οποίου έχει αξιοσημείωτη διεθνή απήχηση.
Ο Ευστράτιος (Στράτος) Καμίτσος άρχισε και συνεχίζει την πορεία της ζωής του με εφόδια την αξιοπρέπεια, την αγάπη στην μάθηση, το ενδιαφέρον για την επιστήμη και άλλες αρετές.
Ο Στράτος γεννήθηκε το 1955 στη Νάπη, Λέσβου. Γονείς του ήταν ο Ιωάννης Καμίτσος και η Δωροθέα Καμίτσου (το γένος Αρχοντή) και αδελφή του είναι η Μαρία Καμίτσου-Ρούμπη. Είχε την ευτυχή συγκυρία να μεγαλώσει μέσα σε μία οικογένεια που τον ενθάρρυνε καθημερινά να έχει αυτοπεποίθηση, αγάπη για την εργασία και θετική σκέψη.
Όταν ήρθε η ώρα, δημιούργησε και εκείνος με την αγαπημένη του σύζυγο Τίνα, την δική τους οικογένεια, που έχει τις ίδιες αξίες. Ο Θεός τους ευλόγησε να αποκτήσουν δύο παιδιά, τον Γιάννη και τον Γιώργο και δύο εγγόνια, τον μικρό Στράτο και την νεογέννητη αδελφή του.
Ο Στράτος Καμίτσος έμαθε τα πρώτα γράμματα στο δημοτικό σχολείο της Νάπης, ένα μικρό χωριό που υπήρχε πριν τον Τρωικό Πόλεμο. Μετά από το δημοτικό σχολείο συνέχισε στο γυμνάσιο Αγίας Παρασκευής και στο γυμνάσιο Καλλονής, τελειώνοντας με άριστα όλες τις τάξεις του δημοτικού και γυμνασίου.
Έγινε δεκτός μεταξύ των πρώτων στο Τμήμα Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών το 1973, πετυχαίνοντας άριστες ακαδημαϊκές επιδόσεις όλες τις χρονιές. Συνέχισε για μεταπτυχιακές σπουδές στην χημεία με υποτροφία από το Πανεπιστήμιο Brown των ΗΠΑ, όπου εκπόνησε διδακτορική διατριβή σε φυσικοχημεία και φασματοσκοπία προηγμένων υλικών (η οποία τιμήθηκε και με το βραβείο Potter 1984), και μεταδιδακτορική έρευνα σε τεχνολογικά υλικά στο Materials Research Laboratory του ίδιου πανεπιστημίου.
Ο Δρ. Ευστράτιος Καμίτσος επέστρεψε στην Ελλάδα στις αρχές του 1984 και εξελέγη Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης και Ερευνητής στο Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας (ΙΘΦΧ) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) στην Αθήνα.
Μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, αποφάσισε τελικά να αναλάβει την θέση στο ΕΙΕ όπου και ολοκλήρωσε την επιστημονική του σταδιοδρομία.
Στο ΕΙΕ υπηρέτησε σε διάφορες ερευνητικές θέσεις (1985-2022) και στην θέση του Διευθυντή του ΙΘΦΧ για τέσσερεις θητείες μετά από ανοιχτή προκήρυξη και εκλογή (1997-2020). Από τον Μάρτιο του 2012 μέχρι τον Οκτώβριο του 2013 υπηρέτησε ως Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων του Ινστιτούτου Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας από διεθνείς επιτροπές αξιολόγησης της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ), το ΙΘΦΧ πέτυχε σημαντικές διακρίσεις κατά την θητεία του Στράτου ως Διευθυντή του Ινστιτούτου.
Συγκεκριμένα, το ΙΘΦΧ εντάχθηκε δύο φορές στα Κέντρα «Αριστείας» της ΓΓΕΤ στο πεδίο των Νανοδομημένων Υλικών με Προηγμένη Λειτουργικότητα (2002-2005 και 2005-2008), και κατετάγη τρίτο μεταξύ των 31 Ερευνητικών Ινστιτούτων της χώρας υπό την εποπτεία της ΓΓΕΤ (2005-2012).
Παράλληλα με την εργασία του στο ΕΙΕ, προσέφερε επιστημονικές υπηρεσίες συμμετέχοντας σε πληθώρα εθνικών και διεθνών επιτροπών. Διατελεί μέλος πολλών επιστημονικών ενώσεων στην χώρα και το εξωτερικό, κριτής εργασιών σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά (περισσότερα των 70), κριτής ερευνητικών προτάσεων που υποβάλλονται σε εθνικούς και διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, μέλος επιτροπών διδακτορικών διατριβών σε πανεπιστήμια της χώρας και του εξωτερικού και κριτής για την εκλογή και εξέλιξη καθηγητών πανεπιστημίων.
Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του εντάσσονται στην Φυσικοχημεία Υλικών, με στόχο την σύνθεση υλικών τεχνολογικού ενδιαφέροντος, την κατανόηση της δομής τους, καθώς και την διερεύνηση σχέσεων δομής-ιδιοτήτων για τον σχεδιασμό νέων τεχνολογικών υλικών. Για την μελέτη των υλικών εφαρμόζονται διάφορες φυσικοχημικές τεχνικές, όπως η φασματοσκοπία με χρήση ακτινοβολιών υπέρυθρου και laser.
Με τις τεχνικές αυτές καταγράφονται και αποκωδικοποιούνται οι τρόποι δόνησης των δομικών μονάδων του υλικού, οι οποίοι σχετίζονται άμεσα με τα χαρακτηριστικά της δομής του.
Πρόσφατη δραστηριότητά του αφορά την πολιτιστική κληρονομιά της Πατρίδας μας, της Ελλάδας, και εστιάζει στην μελέτη αρχαιολογικών υάλων Μυκηναϊκής, Ρωμαϊκής και Βυζαντινής περιόδου με εφαρμογή μη-καταστρεπτικών φασματοσκοπιών τεχνικών, με στόχο την κατανόηση της αρχαίας τεχνολογίας και των οδών εμπορίου κατά την αρχαιότητα.
Η ερευνητική δουλειά του Στράτου υποστηρίχθηκε από εθνικά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, διεθνείς οργανισμούς και βιομηχανικούς φορείς.
Στο πλαίσιο της επιστημονικής του εξειδίκευσης, δίδαξε επίσης σε πολλά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών σε πανεπιστήμια της χώρας και του εξωτερικού με αντικείμενο «τεχνολογικά υλικά και φασματοσκοπία».
Για τα επιστημονικά επιτεύγματά του έχει λάβει πολλές και σημαντικές διακρίσεις, τόσο διεθνείς όσο και εθνικές. Ανέπτυξε επιστημονικές συνεργασίες με διακεκριμένες ερευνητικές ομάδες σε πολλά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα στη χώρα (πάνω από 10), το εξωτερικό (πάνω από 30 σε Ευρώπη, Αμερική, Ιαπωνία, Κίνα και Βραζιλία) και βιομηχανικούς φορείς (πάνω από 10).
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποίησε πάνω από 25 επιστημονικές επισκέψεις στο εξωτερικό για συνεργασία ως προσκεκλημένος ερευνητής ή καθηγητής.
Παρουσίασε τα αποτελέσματα του έργου του σε περισσότερα από 90 διεθνή επιστημονικά συνέδρια (με 75 προσκεκλημένες ομιλίες) και συμμετείχε στις οργανωτικές ή επιστημονικές επιτροπές σε 30 διεθνή και 6 εθνικά συνέδρια.
Διετέλεσε πρόεδρος σε δύο διεθνή συνέδρια που οργάνωσε στην Αθήνα (1993 και 2004), και συνδιοργανωτής δύο επιστημονικών συμποσίων σε διεθνή συνέδρια της International Commission on Glass (San Francisco, California, USA, Ιούλιος 1998, και Boston, Massachusetts, USA, Ιούνιος 2019).
Το δημοσιευμένο έργο του περιλαμβάνει 250 άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με κριτές, δύο διεθνείς ευρεσιτεχνίες, έξι κεφάλαια σε βιβλία μετά από πρόσκληση, δύο επιμέλειες βιβλίων (editing), και 80 άρθρα σε πρακτικά διεθνών και Ελληνικών συνεδρίων.
Το έργο αυτό τυγχάνει ευρύτατης αναγνώρισης στον διεθνή επιστημονικό χώρο όπως τεκμηριώνεται από δείκτες που έχουν καθιερώσει και χρησιμοποιούν διεθνείς οργανισμοί, οι οποίοι αξιολογούν κάθε χρόνο και κατατάσσουν το έργο επιστημόνων, πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων ανά τον κόσμο.
Στο πλαίσιο αυτό ο Στράτος Καμίτσος κατατάσσεται:
(α) στο 0.35% των κορυφαίων επιστημόνων στον κόσμο σε όλα τα επιστημονικά πεδία σύμφωνα με το ScholarGPS® ID: 62747268504463
(β) στο 2% των καλύτερων επιστημόνων του κόσμου στα επιστημονικά πεδία Applied Physics/Chemical Physics σύμφωνα με το Stanford/Elsevier Top 2% Scientists Lists 2020-2024
(γ) στο 3% των κορυφαίων επιστημόνων στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο στα πεδία Natural Sciences/Chemical Sciences σύμφωνα με το AD Scientific Index 2025/World Scientist and University Rankings.
Για την διεθνή συμβολή του επιστημονικού και εκπαιδευτικού έργου του Στράτου, έχουν γράψει, προσφάτως, οι επιστήμονες Steve Feller, George Chryssikos και Doris Möncke στο περιοδικό «Physics and Chemistry of Glasses» (τόμος 66, σελίδες 39-48, έτος 2025).
Επίσης, την 20η Μαρτίου 2025, η εφημερίδα «The Alfred Sun» έχει γράψει σχετικό άρθρο, στην πρώτη σελίδα, με τίτλο «Former director of Athens Greece to speak».
Επαινεί το ίδρυμα «National Hellenic Research Foundation, Athens, Greece» και γράφει για την ερευνητική δραστηριότητα του Δρ Ευστράτιου Ι. Καμίτσου στην σύνθεση, δομή και δυναμική υαλωδών υλικών που είναι χρήσιμα στην πρόοδο της τεχνολογίας.
Τέλος, στο τεύχος 158 του περιοδικού «Ναπαίος Απόλλωνας» μπορείτε να διαβάσετε ένα τετρασέλιδο αφιέρωμα για τον Στράτο, που έχει επιμεληθεί ο Βαγγέλης Βουρδουμπάκης.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκευτείτε τον Συνδεσμο: https://orcid.org/0000-0003-4667-2374
Στοιχεία για το άρθρο έχουν αντληθεί από το περιοδικό «Physics and Chemistry of Glasses».
