Ο Ασκληπιός, ο πρώτος Ιατρός της αρχαιότητας, παραμένει ζωντανό σύμβολο, καθώς το έργο του αποτελεί πεδίο έρευνας διάφορων επιστημονικών κλάδων.
Ο Κόζιακας, το αρχαίο Κερκέτιο όρος, στην Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων, συνδέεται με τον Ασκληπιό, τον πρώτο γιατρό της αρχαιότητας, που γεννήθηκε στην αρχαία Τρίκκη. ο Ασκληπιός, σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, παρασκεύασε εδώ τα πρώτα φάρμακα από τα βότανα του βουνού.
Η επεξεργασία τους γινόταν στα «φαρμακοτριβεία» της περιοχής. Αρχαιολογικά ευρήματα, που ήρθαν στο φως από τον αρχαιολόγο Π. Καστριώτη το 1902, όπως το φαρμακοτριβείο στο «Παλαιόκαστρο» της Πιαλείας, επιβεβαιώνουν αυτή την παράδοση, τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δασοπόνος και Διευθυντής της Αναπτυξιακής Τρικάλων ΑΑΕ ΟΤΑ – ΚΕΝΑΚΑΠ ΑΕ, και πρόεδρος της περιβαλλοντικής οργάνωσης ΚΑΛΛΙΣΤΩ κ. Βάϊος Κουτής.
Τα είδη
Από τα 373 είδη χλωρίδας που έχουν καταγραφεί, τουλάχιστον, σύμφωνα με τον ίδιο, 32 είναι αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Μεταξύ τους είναι το φασκόμηλο, το σπαθόχορτο, η τσουκνίδα, το τίλιο, η αχίλλεια, το μελισσόχορτο, η βατομουριά και η ορχιδέα, από τη ρίζα της οποίας παράγεται το σαλέπι. Ενδεικτικά, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ παρακάτω αναφέρονται:
Φλισκούνι (Mentha pulegium): φύεται σε υψόμετρο 600-1.200 μ. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για κρυολογήματα, πονόλαιμο, δυσπεψία και ιγμορίτιδα. Συνιστάται να αποφεύγεται από θηλάζουσες μητέρες.
Άγρια ρίγανη (Origanum vulgare): φύεται στα 600-1.300 μ. Είναι πλούσια σε καρβακρόλη και θυμόλη. Χρησιμοποιείται ως αποχρεμπτικό και απολυμαντικό και σε φλεγμονές του στόματος, ενώ το αιθέριο έλαιό της βρίσκει εφαρμογή στην αρωματοποιία και στη βιολογική κτηνοτροφία.
Τσάι του βουνού (Sideritis raeseri): ενδημικό, στα 1.300-2.000 μ. Το αφέψημά του είναι αντιφλεγμονώδες, αντιβακτηριδιακό και αντιοξειδωτικό. Βοηθά στην πέψη και στον πονόλαιμο και χρησιμοποιείται πλέον και στα καλλυντικά.
Τσάι του βοσκού ή μπιτούνι (Sideritis perfoliata): φύεται στα 900-2.000 μ. Μελέτες το δείχνουν ισχυρότερο σε αντιοξειδωτική ικανότητα από το τσάι του βουνού.
Άγριο θυμάρι (Thymus sibthorpii): φύεται από τα 300 έως τα 1.700 μ. Η θυμόλη του είναι ισχυρό αντισηπτικό. Χρησιμοποιείται σε βήχα, βρογχίτιδα και άσθμα, αλλά και στη βιομηχανία τροφίμων.
Η χρησιμότητα
Η τοπική γνώση περνά προφορικά από γενιά σε γενιά και αφορά αφεψήματα, αλοιφές, βάμματα και καταπλάσματα. Το βάμμα ρίγανης, τονίζει επίσης ο κ. Κουτής, δίνεται για τα ούλα, το θυμάρι για τον παιδικό βήχα, το βάλσαμο για την επούλωση πληγών και η τσουκνίδα για φλεγμονές. Αυτές οι χρήσεις είναι παραδοσιακές και δεν αποτελούν ιατρική συμβουλή.
Προστασία και προοπτικές
Για να καταλήξει τονίζοντας ο κ. Κουτής:
«Το Δασαρχείο Τρικάλων ωστόσο ρυθμίζει τη συλλογή: ανώτατο όριο 1 κιλό ανά άτομο την ημέρα και 2 κιλά τον χρόνο, κοπή του στελέχους χωρίς εκρίζωση και ορισμένες περιόδους συλλογής. Ενδεικτικά, για το τσάι του βουνού η συλλογή επιτρέπεται από 20 Ιουλίου έως 15 Σεπτεμβρίου και για τη ρίγανη από 10 Αυγούστου έως 30 Σεπτεμβρίου. Το μπιτούνι και τα ορχεοειδή δεν επιτρέπεται να συλλέγονται, ενώ η συλλογή απαγορεύεται και στις ζώνες Natura.
Η Αναπτυξιακή Τρικάλων – ΚΕΝΑΚΑΠ ΑΕ προτείνει να αξιοποιηθεί ο πόρος στον αγροδιατροφικό τομέα, στον τουρισμό και στην υγεία, με τη συνεργασία των τοπικών φορέων, ενώ ταυτόχρονα μέσω του τοπικού προγράμματος LEADER χρηματοδοτείται η δημιουργία του Ψηφιακού Ασκληπιείου – Πάρκο Ασκληπιού».
Περιοχή Κόζιακα
Ο Κόζιακας, το Κερκέτιον Όρος των αρχαίων, σύμφωνα με στοιχεία της ΚΕΝΑΚΑΠ Α.Ε. βρίσκεται στο ανατολικότερο άκρο της κεντρικής Πίνδου. Χαρακτηρίζεται από γυμνές και βραχώδεις ράχες και κορυφές αλλά και από δασωμένα φαράγγια και δάση ελάτης. Οι κύριες ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η γεωργία, η δασοπονία, η κτηνοτροφία και το κυνήγι. Στην περιοχή του Κόζιακα υπάρχουν 11 είδη της χλωρίδας που είναι ενδημικά ή προστατεύονται από την ευρωπαϊκή και την ελληνική νομοθεσία.
Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί: «Περιοχή Ελεγχόμενης Θήρευσης και απόθεμα θηραμάτων» ενώ πρόσφατα συμπεριλήφθηκε και στα παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO. Στην περιοχή οι πληθυσμοί των μεγάλων θηλαστικών – θηραμάτων χρήζουν ιδιαίτερης διαχείρισης και προστασίας, κυρίως από την λαθροθηρία, τα θηλαστικά αυτά είναι το ελάφι και το ζαρκάδι. Η περιοχή είναι εξίσου σημαντική και για τα είδη άγριας πανίδας που φιλοξενεί, είναι ένας από τους σπάνιους βιότοπους για την αρκούδα, το λύκο και το αγριόγιδο.
Το βουνό φιλοξενεί, σημαντικούς πληθυσμούς μεγάλων αρπακτικών, κυρίως γυπών, και έχει χαρακτηριστεί ως «σημαντική περιοχή» για τα πουλιά. Χαρακτηριστικά είδη είναι το όρνιο, ο χρυσαετός, και ένα πλήθος πουλιών που κατακλύζουν τα ανοίγματα του δάσους. Η οικολογική ποιότητα και η ισορροπία της περιοχής όπως διαμορφώνεται από την διαχείρισή της είναι εύθραυστες και για αυτό απαιτούνται συνεχείς χειρισμοί από την δασική υπηρεσία.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ










