ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. «Σκαρφάλωσε εκεί που δεν μπορείς» ήταν το κεντρικό μοτίβο και η πυξίδα που επιστράτευσαν ο συγγραφέας Μανώλης Βεληβασάκης, ο κεντρικός εισηγητής, Δρ. Νίκος Αλεξίου και οι συν αφηγητές Κωνσταντίνος Ευκαρπίδης, Σεβαστή Μπούτου και Άννα Μπλαβάκη για να παρουσιάσουν το βιβλίο «Σκαρφαλώνοντας στις Κορυφές του Κόσμου – Ηράκλειο – Νέα Υόρκη» του Μανώλη Βεληβασάκη.
Η παρουσίαση έλαβε χώρα το βράδυ της Παρασκευής, 5η Δεκεμβρίου 2025 στο Θέατρο «Θέσπις» του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου στην Αστόρια και κατά κοινή ομολογία ήταν διδακτική, πλούσια σε συγκινήσεις και, χωρίς την παραμικρή υπερβολή, καθηλωτική.
Ήταν διδακτική, διότι ήρθε να υπενθυμίσει στο ακροατήριο ότι ο συγγραφέας κάθε φορά που ετοιμαζόταν να σκαρφαλώσει σε μια νέα κορυφή του κόσμου επέστρεφε όπως ο Ανταίος στον Καμαριώτη και στον Ψηλορείτη και αντλούσε δύναμη και έμπνευση από τους αείμνηστους γονείς του και από τον Καζαντζάκη, τον οποίο μελέτησε όσο ελάχιστοι και το πιο σημαντικό ακόμη και στις καθημερινές συνομιλίες με τους συγγενείς, φίλους, συνεργάτες και συναγωνιστές επικαλείται τις ρήσεις και τις διδαχές του.
Η παρουσίαση αποτέλεσε μια σύμπραξη του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου της Αστόριας, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών Αμερικής και του Hellenic American Project του Κολεγίου του Κουίνς και ήρθε να υπενθυμίσει στο ακροατήριο ότι το νέο βιβλίο του Μανώλη Βεληβασάκη αποτελεί πολύτιμο πετραδάκι της ελληνοαμερικανικής γραμματείας και συνάμα πηγή υπερηφάνειας για τους ομογενείς λογοτέχνες της Αμερικής.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Ευκαρπίδης, ο οποίος αναφέρθηκε στις κορυφές που ορμώμενος από τον Ψηλορείτη κατάφερε να σκαρφαλώνει την μία μετά την άλλη στις κορυφές της πολιτικής – δομοστατικής μηχανικής, στα έδρανα του καθηγητή, στο Καπιτώλιο, στους ουρανοξύστες, στο Σημείο Μηδέν και στον ιστορικό ναό του Αγίου Νικολάου που αναγεννήθηκε από τις στάχτες, μέχρι και την συλλογική δράση στην Αμερική, αλλά και παγκοσμίως την προηγούμενη δεκαετία με την ιδιότητά του ως προέδρου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών.
Το συγγραφέα τον γνώρισα προ τριών δεκαετιών όταν παρουσίασε το όραμά του για το Μινωϊκό Σπίτι στην Αστόρια και θεωρώ τον εαυτόν μου τυχερό που μοιράστηκα με το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό της ομογένειας την χαρά και το δέος που αισθανόμουν και συνεχίζω να αισθάνομαι κάθε φορά που καταγράφω τα επιτεύγματά του.
Το βιντεοσκοπημένο μήνυμα της επιμελήτριας του βιβλίου Άννας Μπλαβάκη ήταν συγκινητικό καθώς ήρθε να υπενθυμίσει στο ακροατήριο το σπάνιο του χαρακτήρα του συγγραφέα, που αν και σκαρφάλωσε στις υψηλότερες κορυφές του κόσμου, εν τούτοις παραμένει προσγειωμένος, προσηνής και το πιο σημαντικό πανέτοιμος να διδάξει και να διδαχτεί.
Η Σεβαστή Μπούτου ανέγνωσε αποσπάσματα από το βιβλίο και εξέφρασε τον θαυμασμό της για τα επιτεύγματα του συγγραφέα, πολλά από τα οποία κατέχουν εξέχουσα θέση στο βιβλίο του.
Τόσο η εισήγηση του καθηγητή κοινωνιολογίας Δρα Νίκου Αλεξίου, όσο και η αντιφώνηση του συγγραφέα κέντρισαν και ηλέκτρισαν το ακροατήριο και τις παραθέτουμε ατόφιες:
Βιβλιοκρισία Δρ. Νίκου Αλεξίου
«Σκαρφαλώνοντας στις Κορυφές του Κόσμου – Ηράκλειο – Νέα Υόρκη» του Μανώλη Βεληβασάκη είναι μια αυτοβιογραφική αφήγηση που ξεκινά από τον Καμαριώτη Μαλεβιζίου, στους πρόποδες του Ψηλορείτη, και καταλήγει στα μεγάλα έργα της παγκόσμιας μηχανικής και της ομογενειακής ηγεσίας. Δεν πρόκειται μόνο για χρονικό επαγγελματικών επιτυχιών, αλλά για μια στοχαστική διαδρομή πάνω στην ταυτότητα, τη μνήμη, την πίστη και την έννοια της προσφοράς στην Ελλάδα και στη Διασπορά.
Ρίζες, μετανάστευση και σπουδές
Τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου εστιάζουν στην παιδική ηλικία στο χωριό Καμαριώτη, στην οικογένεια, στη σκληρή κρητική καθημερινότητα και στη διαμόρφωση ενός ήθους που συνδέεται με πείσμα, αντοχή και τιμή. Η κεντρική φράση–πυξίδα «φτάσε εκεί που δεν μπορείς» λειτουργεί ως εσωτερικό σύνθημα, διαπερνώντας αθόρυβα αλλά σταθερά την αφήγηση.
Η αναχώρηση για την Αμερική και το πολιτισμικό σοκ της εγκατάστασης σε μια νέα ήπειρο περιγράφονται με έμφαση στις οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες των πρώτων χρόνων. Οι σπουδές στη δομοστατική μηχανική, σε επίπεδο Bachelor και Master, παρουσιάζονται ως συνεχής άσκηση αυτοπειθαρχίας, με καίριο ρόλο δασκάλων και μεντόρων που αναγνωρίζουν τις δυνατότητές του και τον ενθαρρύνουν να ξεπεράσει το αίσθημα μειονεξίας.
Μεγάλες κατασκευές και ηθικές «κορυφές»
Στα μεσαία κεφάλαια, ο συγγραφέας περνά από τα πρώτα εργοτάξια στα μεγάλα διεθνή έργα, αποκαλύπτοντας πώς σχεδιάζονται και υλοποιούνται ουρανοξύστες και σύνθετες κατασκευές σε διαφορετικές ηπείρους. Περιγράφει την πίεση, την ευθύνη και τη συνεργασία μέσα σε πολυεθνικές ομάδες μηχανικών, όπου κάθε απόφαση έχει αντίκτυπο στην ασφάλεια χιλιάδων ανθρώπων.
Η εμπλοκή του σε εμβληματικά έργα – όπως υψηλοί πύργοι και μεγάλα αεροδρόμια – λειτουργεί ως παράδειγμα τεχνικής κορύφωσης, την οποία όμως ο ίδιος μετρά κυρίως με όρους ευθύνης και όχι μόνο μετρήσιμου ύψους. Μικρές σκηνές από την καθημερινότητα των εργοταξίων, όπου η κρητική φιλοξενία και το χιούμορ «σπάνε τον πάγο», δίνουν μια ανθρώπινη διάσταση σε έναν χώρο που συχνά παρουσιάζεται μόνο μέσα από ψυχρούς αριθμούς.
Σημείο Μηδέν και Άγιος Νικόλαος
Ιδιαίτερο βάρος στο βιβλίο έχει η αφήγηση για τη Νέα Υόρκη μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όταν ο Βεληβασάκης καλείται να συμβάλει στο δύσκολο έργο της αποτίμησης των καταρρεύσεων και του ανασχεδιασμού. Εκεί η μηχανική παύει να είναι αποκλειστικά τεχνική επιστήμη και γίνεται εργαλείο συλλογικής μνήμης, ασφάλειας και ψυχολογικής αντοχής.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται ο ρόλος του ως δομοστατικού μηχανικού στην ομάδα του Santiago Calatrava για την ανακατασκευή του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου στο Ground Zero, ενός ναού–συμβόλου για τον Ελληνισμό της Αμερικής. Ο ναός παρουσιάζεται ως έργο πίστης και συλλογικής θεραπείας, όπου η αρχιτεκτονική μορφή και η στατική μελέτη υπηρετούν ταυτόχρονα τη μνήμη των θυμάτων και την ανάγκη της κοινότητας για ένα νέο σημείο αναφοράς.
Διασπορά, ηγεσία και συλλογική ταυτότητα
Ένα μεγάλο τμήμα του βιβλίου αφιερώνεται στη δράση του συγγραφέα στους κρητικούς και ευρύτερους ομογενειακούς θεσμούς, ιδίως στην Παγκρητική Ένωση Αμερικής και στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Κρητών. Μέσα από αυτήν την οπτική, ο Βεληβασάκης σχολιάζει τις τιμητικές διακρίσεις που έλαβε, όχι ως προσωπικά τρόπαια, αλλά ως αναγνώριση του συλλογικού ρόλου της Ομογένειας και των υποχρεώσεων απέναντι στις νεότερες γενιές.
Η ελληνική γλώσσα, η ορθόδοξη πίστη, η κρητική παράδοση και η μνήμη του τόπου καταγωγής εμφανίζονται σταθερά ως υπόβαθρο κάθε επαγγελματικής ή θεσμικής ανάληψης. Το βιβλίο λειτουργεί έτσι και ως γέφυρα προς τις νέες γενιές της διασποράς, με επαναλαμβανόμενο μήνυμα τη δημιουργική ενσωμάτωση στις κοινωνίες υποδοχής χωρίς απώλεια της πολιτισμικής ρίζας.
Ταυτότητα, Κρήτη και «επιστροφή»
Στα τελευταία κεφάλαια, ο συγγραφέας συμπυκνώνει τον στοχασμό του γύρω από την αξία της ταυτότητας και το τι σημαίνει τελικά «κορυφή». Για τον ίδιο, κορυφή είναι η αγάπη για την πατρίδα, η αίσθηση καθήκοντος, η οικογένεια, η πίστη και η προσφορά στον Άλλον, περισσότερο, παρά η εξωτερική αναγνώριση ή οι τίτλοι.
Η επιστροφή στην Κρήτη –τόσο ως βίωμα όσο και ως συμβολισμός– παρουσιάζεται ως κίνηση αυτογνωσίας που κλείνει έναν μεγάλο κύκλο: από το ορεινό χωριό στον κόσμο και πάλι πίσω στη γενέθλια γη. Η επιλογή της ελληνικής γλώσσας για τη συγγραφή του βιβλίου τονίζεται ως συνειδητή πράξη διαφύλαξης της μνήμης και επιβεβαίωσης της ταυτότητας, ακόμη και όταν η διαδρομή εκτείνεται σε παγκόσμια κλίμακα.
Η μηχανική ως ανθρώπινη τέχνη και πηγή έρευνας
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του βιβλίου είναι η προβολή της μηχανικής ως ανθρώπινης τέχνης, όπου η ασφάλεια, η συνεργασία, η ψυχολογία των ομάδων και η αλληλεγγύη είναι εξίσου σημαντικές με τους αριθμούς και τις εξισώσεις. Ο Βεληβασάκης δείχνει ότι κάθε σχέδιο και κάθε μελέτη εντάσσονται σε ένα πλαίσιο κοινωνικών σχέσεων, περιορισμών και προσδοκιών, που καθορίζουν εξίσου την τελική μορφή ενός έργου.
Για τις κοινωνικές επιστήμες και τις σπουδές διασποράς, το βιβλίο προσφέρει μια πλούσια ποιοτική μαρτυρία, όπου η πορεία από το τοπικό στο παγκόσμιο αναδεικνύει μορφές κοινωνικής κινητικότητας πέρα από τα στενά οικονομικά μεγέθη. Η αυτοβιογραφική αφήγηση λειτουργεί διττά: ως μέσο αυτοκατανόησης του συγγραφέα και ως εργαλείο μεταβίβασης εμπειρίας, αξιών και προβληματισμών στις επόμενες γενιές της Ομογένειας.
Ένα κάλεσμα για τις δικές μας κορυφές
Τελικά, «Σκαρφαλώνοντας στις Κορυφές του Κόσμου» διαβάζεται λιγότερο ως κατάλογος επιτευγμάτων και περισσότερο ως πρόσκληση σε διάλογο για το τι σημαίνει «αδύνατο» και πώς αυτό επαναπροσδιορίζεται μέσα από τις αξίες μας. Οι μεγάλες δομές –είτε πρόκειται για ουρανοξύστες είτε για κοινότητες– παρουσιάζονται ως οικοδομήματα που στέκονται μόνο όταν θεμελιώνονται στην ευθύνη, την πίστη, τη μνήμη και την κοινή προσπάθεια.
Ο αναγνώστης δεν μένει απλώς με την εικόνα ενός επιτυχημένου μηχανικού, αλλά με το ερώτημα που διαπερνά υπόγεια όλο το βιβλίο: ποιες είναι οι δικές μας κορυφές και με ποιες αξίες επιλέγουμε να τις κατακτήσουμε. Μέσα από αυτήν τη διαδρομή, το βιβλίο του Μανώλη Βεληβασάκη γίνεται όχι μόνο μαρτυρία ζωής, αλλά και εργαλείο αυτοστοχασμού για κάθε άνθρωπο της διασποράς που αναζητά τον δικό του τρόπο να «ανέβει» χωρίς να χάσει τις ρίζες του.
Η αντιφώνηση του συγγραφέα
Ευχαριστώ από καρδίας τους αγαπητούς φίλους και συνεργάτες: τον Στέλιο Τακετζή και τον Νίκο Αλεξίου που δέχτηκαν την πρόσκληση μου να λάβουν μέρος στην αποψινή παρουσίαση και για τα κολακευτικά τους σχόλια. Ευχαριστώ επίσης την φίλη και συνεργάτιδα μου κατά την προηγούμενη μου ζωή σαν μηχανικός, την Γεωργία Κοκκινίδου που επίσης δέχτηκε να μιλήσει στην αποψινή εκδήλωση. Τέλος ευχαριστώ εξ αποστάσεως την φίλη Άννα Μπλαβάκη, την επιμελήτρια του βιβλίου που παρουσιάζουμε απόψε, για την επιμονή της να στείλει την ομιλία της σε βίντεο και τα κολακευτικά της λόγια!
Ιδιαίτερα όμως, ευχαριστώ όλους εσάς, που μας τιμάτε με την παρουσία σας απόψε.
Φίλες και φίλοι,
Για μένα, αυτή η βραδιά δεν είναι απλώς η παρουσίαση ενός βιβλίου. Είναι η συνάντηση μιας πορείας ζωής με το χαρτί — και τώρα, με εσάς. Είναι μια στιγμή προσωπικής εξομολόγησης, βαθιάς ευγνωμοσύνης και ταυτόχρονα, μια ευκαιρία για στοχασμό.
Το βιβλίο μου, «Σκαρφαλώνοντας στις κορυφές του κόσμου», γεννήθηκε όχι από την ανάγκη να καταγράψω κατορθώματα, αλλά από την ανάγκη να κατανοήσω το ίδιο το ταξίδι μου. Να το φωτίσω με σκέψη, να το ζυγίσω με συναίσθημα, να το μοιραστώ με αλήθεια.
Με τα γραφόμενα μου, προσπάθησα να ταξιδέψω τον αναγνώστη, στα μονοπάτια των ψηλών κορυφών, μέσα από προσωπικά μου άρθρα, ομιλίες, αναμνήσεις και εμπειρίες που αποτελούν ψηφίδες μιας ολόκληρης ζωής. Της δικής μου ζωής, που είναι αφιερωμένη στην κατάκτηση του ονείρου, στη δημιουργία που εντυπώνεται στον χρόνο, και στη δύναμη της επιμονής και της συνέπειας.
Μέσα στις σελίδες αυτού του βιβλίου, προσπάθησα να μοιραστώ τις δυσκολίες, τις προκλήσεις, και τους θριάμβους, των αναβάσεων μου. Κάθε «κορυφή» είναι βαθιά συνδεμένη με μια ιστορία πίστης, δημιουργικότητας και αφοσίωσης, αποτελώντας σύμβολο της ανθρώπινης προσπάθειας να φτάσει πιο ψηλά, να ξεπεράσει τα ανθρώπινα όρια και να αφήσει πίσω του κάτι που θα αποτυπωθεί στο χρόνο.
Όπως λέει ο Νίκος Καζαντζάκης εξάλλου «Ποτέ να μην αναγνωρίσεις τα σύνορα του ανθρώπου! Να σπας τα σύνορα….»
Αγαπητοί φίλες και φίλοι,
Από τα παιδικά μου χρόνια, με ακολουθούσε — σαν ψίθυρος αλλά και σαν φλόγα — μια φράση του Νίκου Καζαντζάκη: «Φτάσε παιδί μου εκεί που δεν μπορείς……»!
Στην αρχή την ένιωθα σαν πρόκληση. Μεγαλώνοντας, την είδα σαν χρέος. Σήμερα τη νιώθω σαν ευθύνη να την μεταδώσω. Γιατί η μεγαλύτερη ανταμοιβή της προσπάθειας δεν είναι η επιτυχία, αλλά το νόημα που κρύβεται στον ίδιο τον αγώνα.
Ξεκίνησα από ένα μικρό χωριό της Κρήτης — τον Καμαριώτη, Μαλεβιζίου, στις πλαγιές του Ψηλορείτη. Στα μάτια ενός παιδιού, ο κόσμος μοιάζει στενός, αλλά το όνειρο, όταν ριζώσει σε καλή γη, μεγαλώνει προς τα πάνω — σαν το δέντρο που αναζητά φως. Κι εγώ κοίταζα πάντα ψηλά.
Οι πρώτοι μου ήρωες ήταν τα ψηλά βουνά όπως ο Ψηλορείτης. Αργότερα, έγιναν τα ψηλά κτήρια και τα άλλα δύσκολα τεχνικά έργα. Τα έβλεπα όχι απλώς σαν τεχνικά επιτεύγματα, αλλά σαν ύμνους στο ανθρώπινο πάθος για το ανέφικτο! Η κάθε κορυφή, η κάθε μελέτη και κατασκευή που ξέφευγε από τα μέτρα του καθημερινού, με καλούσε αφάνταστα.
Αυτή η έλξη με οδήγησε στις σπουδές μου στην Αμερική, που σπούδασα Μηχανικός. Και εκεί, βήμα το βήμα, σκαρφάλωνα. — Με πολλή προσπάθεια και δουλειά, πολλές δυσκολίες, αλλά και πολλά όνειρα. Είχα την καλή τύχη και ευλογία να συμμετάσχω σε μεγάλα έργα, να συνεργαστώ με ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο, να χτίσω όχι μόνο κτίρια, αλλά και σχέσεις, φιλίες και γέφυρες με ανθρώπους και κοινότητες…..
Αλλά ίσως η πιο φορτισμένη στιγμή της επαγγελματικής μου πορείας ήρθε με την τραγωδία της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Εδώ, στη Νέα Υόρκη — την πόλη που με αγκάλιασε, που με έκανε αυτό που είμαι — ήρθε η στιγμή της δοκιμασίας.
Οι εικόνες της καταστροφής δεν ήταν μακρινές. Ήταν δίπλα μας. Οι άνθρωποι δεν ήταν άγνωστοι. Ήταν συνάδελφοι, φίλοι, συμπολίτες……Και τότε κατάλαβα: το σκαρφάλωμα δεν είναι μόνο προς τα πάνω — είναι και προς τον άλλον.
Η δουλειά μου εκείνες τις μέρες, η συμβολή μου στην αποκατάσταση της περιοχής, δεν ήταν δουλειά — ήταν πράξη ευθύνης. Απέναντι στη χώρα που με δέχτηκε, απέναντι στους ανθρώπους που πονάνε, απέναντι στον ίδιο μου τον εαυτό.
Κάπως έτσι ένιωσα και όταν εργάστηκα για την αποκατάσταση του Τρούλου του Καπιτωλίου στην Ουάσιγκτον.
Εκεί, ανάμεσα σε καλώδια, μέταλλα, βίδες και υπολογισμούς, δεν δούλευα απλώς πάνω σε ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα. Δούλευα πάνω σε ένα σύμβολο της Δημοκρατίας. Κάθε ρωγμή που αποκαθιστούσαμε δεν ήταν μόνο υλική — ήταν συμβολική. Ήταν σαν να στηρίζεις, έστω και λίγο, το οικοδόμημα της Ελευθερίας……..
Μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1999 στην Τουρκία, βρέθηκα επίσης αντιμέτωπος με μια εσωτερική πρόκληση, πέρα από την επαγγελματική ευθύνη που μου ανατέθηκε: Να ξεπεράσω την έμφυτη καχυποψία και την έχθρα που είχα διδαχθεί από παιδί για τους Τούρκους διαβάζοντας τον Καπετάν Μιχάλη του Νίκου Καζαντζάκη. ……
Όταν όμως μου ζητήθηκε να συνδράμω στην αποκατάσταση του αεροδρομίου ATATURK της Κωνσταντινούπολης, ένιωσα πως το χρέος μου ως άνθρωπος και ως μηχανικός ξεπερνούσε τα σύνορα και τα μίση που κληροδότησε η ιστορία. Έπρεπε να αφήσω πίσω μου το βάρος του παρελθόντος και να σπεύσω εκεί όπου η ανάγκη ήταν μεγαλύτερη, σε μια πληγωμένη Γη από τον ίδιο κοινό εχθρό όλων: τη Φυσική Καταστροφή.
Ωστόσο, η πρώτη μου συνάντηση με τους Τούρκους συναδέλφους στο εργοτάξιο του αεροδρομίου με βύθισε σε μια αμηχανία· Ένας παγετός επικρατούσε στην ατμόσφαιρα, βαρύς και αόρατος, σαν προέκταση του παρελθόντος που μας χώριζε!
Έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος να σπάσει αυτός ο πάγος, κι έτσι, με μια δόση αυθορμητισμού αλλά και ανάγκης για ανθρώπινη επαφή, τους ζήτησα να μας κεράσουν μια ρακί για να ζεσταθούμε. Και ο πανέξυπνος Τούρκος πελάτης μου, που παρατηρούσε και αυτός την σκηνή γύρω από το τραπέζι, κατάλαβε ότι ζητούσα κάτι πολύ σπουδαιότερο από ένα ποτό, και μας έφερε ένα μπουκάλι ολόκληρο, και τσουγγρίσαμε και την ήπιαμε όλοι μας μαζί!
Το πιοτό εκείνο, σε μια στιγμή που η σιωπή βάραινε περισσότερο κι από τα ερείπια γύρω μας, έγινε γέφυρα επικοινωνίας· ένα χαμόγελο, μια ζεστή κουβέντα, και ο πάγος έλιωσε! Από εκείνη τη στιγμή, η συνεργασία μας μετατράπηκε σε αλληλεγγύη, δείχνοντας πως η κοινή προσπάθεια για το καλό μπορεί να υπερνικήσει τις πιο παλιές έχθρες.
Τέλος, η συμβολή μου στην τεχνική μελέτη και ανοικοδόμηση του ναού του Αγίου Νικολάου στο Σημείο Μηδέν στην Νέα Υόρκη, σε συνεργασία με τον αγαπητό φίλο και σπουδαίο αρχιτέκτονα Σαντιάγκο Καλατράβα, υπήρξε για μένα ένα έργο τιμής και βαθιάς ευθύνης. Γιατί συμβολίζει για εμάς τους Έλληνες – και ιδιαίτερα για την Ομογένεια – πολλά περισσότερα από έναν ναό.
Αποτελεί την αναγέννηση μέσα από τις στάχτες, εκεί όπου η καταστροφή της 11ης Σεπτεμβρίου άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην παγκόσμια ιστορία. Είναι ορατό σημάδι ότι η πίστη, η μνήμη και η ελπίδα μπορούν να νικήσουν τον τρόμο και το σκοτάδι.
Για μας τους Έλληνες της Αμερικής, είναι ο πνευματικός μας φάρος, που φωτίζει τις αξίες της Ορθοδοξίας, της Ελευθερίας και της αντοχής. Συγχρόνως, είναι ο «Παρθενώνας της διασποράς», γιατί συμβολίζει τη σύνδεση της αρχαίας κληρονομιάς και του ελληνικού πνεύματος με τη σύγχρονη ιστορία, προβάλλοντας τη συμβολή του Ελληνισμού στην καρδιά της Νέας Υόρκης και σ’ όλο τον κόσμο.
Κι όμως, μέσα σ’ όλα αυτά, πάντα προσπαθούσα να μην ξεχάσω ποτέ ποιος είμαι. Όσο πιο ψηλά ανέβαινα, τόσο πιο έντονα με τραβούσε το βλέμμα προς τα πίσω — προς την καταγωγή μου, προς την Κρήτη, την Ελλάδα, προς την Ομογένεια και την Ορθοδοξία. Εκεί, στον Ελληνισμό της Διασποράς, έδωσα ένα μεγάλο κομμάτι της καρδιάς και του χρόνου μου.
Στο Ελληνικό Σχολείο και το ΔΣ της ενορίας μου στο Rye, NY, στον τοπικό Σύλλογο Κρητών Μίνως εδώ στην Αστορια, στην Παγκρητική Ένωση Αμερικής, στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Κρητών, και σε πολλούς άλλους επαγγελματικούς και ομογενειακούς οργανισμούς. Γιατί εκεί είδα μια μάχη διαρκείας — να διατηρηθεί η γλώσσα, η πίστη, η πολιτιστική ταυτότητα μας. Να μη χαθούμε μέσα σε έναν ωκεανό ξένο, αλλά να κρατήσουμε πυξίδα τον πολιτισμό και την θρησκεία μας.
Αγαπητοί φίλες και φίλοι,
Το βιβλίο αυτό, λοιπόν, είναι όλα αυτά μαζί. Είναι μια διαδρομή από την ταπεινότητα προς την ευθύνη, από τη φιλοδοξία προς την προσφορά, από την τεχνική προς το ανθρώπινο. Δεν γράφτηκε για να εντυπωσιάσει. Γράφτηκε για να αφηγηθεί και να εμπνεύσει….. Είναι μια πρόσκληση. Μια υπενθύμιση ότι οι «κορυφές του κόσμου» δεν είναι μόνο γεωγραφικές. Είναι και ηθικές, πνευματικές, υπαρξιακές…. Είναι η κορυφή της προσφοράς. Της αλληλεγγύης, της ταυτότητας, του ήθους. Είναι το ύψος που πιάνει η ψυχή, όταν υψώνει και τους άλλους μαζί της.
Θα ήθελα λοιπόν το βιβλίο αυτό να φτάσει στους νέους. Σε εκείνους που ξεκινούν τώρα. Σε αυτούς που ίσως φοβούνται πως το όνειρο είναι βαρύ φορτίο. Να τους βροντοφωνήσω, πως το βάρος γίνεται φτερό, όταν το κουβαλάς με αξίες. Όταν ΔΕΝ ξεχνάς ποιος είσαι και γιατί σκαρφαλώνεις.
Αν με ρωτούσε κάποιος σήμερα τι είναι η Επιτυχία, θα έλεγα: Επιτυχία είναι να έχεις φτάσει ψηλά και να μπορείς ακόμα να κοιτάς στα μάτια τον εαυτό σου και τους άλλους με καθαρή συνείδηση. Να θυμάσαι τους ανθρώπους που σε ανέβασαν. Να επιστρέφεις στο χωριό σου, όχι ως «πετυχημένος», αλλά ως άξιος.
Και αν έπρεπε να αφήσω μια ευχή, θα ήταν αυτή: Να σκαρφαλώνουμε, όχι για να ξεχωρίσουμε, αλλά για να φωτίσουμε. Όχι για να φανούμε μεγάλοι, αλλά για να φανούν μεγάλα αυτά που πιστεύουμε.
Θα μου επιτρέψετε και μερικές τελευταίες σκέψεις για την γλώσσα του βιβλίου. Αφού φυσικά γεννάται πάντα το ερώτημα στο ποια είναι η καλύτερη γλώσσα να γραφτεί ένα βιβλίο για να έχει μεγαλύτερη απήχηση.
Η απόφαση λοιπόν να γράψω το βιβλίο «Σκαρφαλώνοντας στις Κορφές του Κόσμου» στην Ελληνική γλώσσα δεν ήταν απλώς μια πρακτική επιλογή· ήταν μια βαθιά εσωτερική ανάγκη.
Η Ελληνική είναι η γλώσσα των πρώτων μου εικόνων, των ιστοριών που άκουσα παιδί, των αξιών που μου μετέδωσαν οι δάσκαλοι, οι γονείς και οι παππουδο-γιαγιάδες μου. Είναι η γλώσσα στην οποία έμαθα να ονομάζω τη χαρά και τη λύπη, την ελπίδα και την απογοήτευση, τη μάχη και τη νίκη. Ήθελα οι λέξεις μου να έχουν την αλήθεια και τη ζεστασιά που μόνο η μητρική γλώσσα μπορεί να προσφέρει.
Μέσα από τα ελληνικά, κάθε περιγραφή αποκτά το άρωμα της Ελληνικής γης, τον ήχο του κυματισμού στο Αιγαίο, τον ρυθμό των παλιών μαντινάδων και την ακρίβεια της αρχαίας σοφίας. Είναι η γλώσσα που κουβαλά μέσα της χιλιάδες χρόνια ιστορίας και πολιτισμού, κι έτσι μπορεί να δώσει στο προσωπικό μου ταξίδι μια διάσταση που υπερβαίνει τον χρόνο και τον τόπο.
Απευθυνόμενος σε Έλληνες αναγνώστες, θέλησα να δείξω ότι οι αγώνες και τα όνειρα ενός παιδιού από ένα μικρό χωριό, μπορούν να αποκτήσουν παγκόσμια απήχηση, χωρίς να χαθεί η ταυτότητα και η πολιτιστική μας κληρονομιά. Με αυτόν τον τρόπο, το βιβλίο γίνεται όχι μόνο μια αφήγηση ζωής, αλλά και μια μαρτυρία για το πώς η ελληνική γλώσσα μπορεί να μεταφέρει πανανθρώπινα μηνύματα.
Τελικά, η επιλογή των Ελληνικών ήταν και μια πράξη σεβασμού! Σεβασμού προς την καταγωγή μου, προς όσους στάθηκαν δίπλα μου στην πορεία, και προς τους μελλοντικούς συμπατριώτες, ελληνόφωνες αναγνώστες που ίσως αναζητήσουν στις σελίδες αυτές την έμπνευση να κυνηγήσουν τις δικές τους «κορφές», με την ίδια αποφασιστικότητα που χρειάστηκε για να φτάσω στις δικές μου.
Καταλαβαίνω όμως την ανάγκη να απευθυνθώ και σε αναγνώστες εδώ στην Αμερική, και δικούς μας και ξένους, μη ελληνόφωνες και για τον λόγο αυτό, ξεκινήσαμε ήδη τον μηχανισμό της μετάφρασης του βιβλίου στην αγγλική γλώσσα, και Θεού θέλοντος του χρόνου θα έχουμε την παρουσία του…..!
Κλείνοντας την μακρηγορία μου, επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω και να εκφράσω την αγάπη μου και την ευγνωμοσύνη μου στην σύντροφο μου και μητέρα των δύο γιων μου, του Γιώργο και του Λευτέρη, και γιαγιά των εγγονιών μας, Μελίνας και Μανώλη, την ΟΡΣΑ ΠΑΤΣΑΡΟΥ ΒΕΛΗΒΑΣΑΚΗ, για την αμέριστη αγάπη της, την συμπαράσταση, την κατανόηση και την στήριξη της 55 χρόνια τώρα, που εγώ κυριολεκτικά γύριζα τον κόσμο ολόκληρο, κυνηγώντας όνειρα, δουλειές, συλλόγους και κουζουλάδες, και που ποτέ, μα ποτέ δεν δυσανασχέτησε, αλλά τουναντίον με ενθάρρυνε να προσπαθώ να φτάνω εκεί που πολλές φορές νόμιζα πως δεν μπορούσα!
Τέλος, ευχαριστώ όλους εσάς που ήλθατε απόψε. Με τιμήσατε με την παρουσία σας και γι’ αυτό είμαι υπόχρεος!
Σας εύχομαι καλή ανάγνωση — και καλή ανάβαση στις δικές σας κορυφές
Η δεξίωση
Μετά την ομιλία και την ανάλυση των θεματικών αξόνων του βιβλίου, ακολούθησε ζεστή δεξίωση, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει από κοντά με τον συγγραφέα.
Η άμεση επαφή με τον Βεληβασάκη έδωσε στους παρευρισκόμενους τη δυνατότητα να μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες μετανάστευσης, να θέσουν ερωτήματα για τα έργα στα οποία συμμετείχε και να συνδέσουν τη δική τους ιστορία με τις σελίδες του βιβλίου.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι τα αντίτυπα του «Σκαρφαλώνοντας στις Κορυφές του Κόσμου» διατέθηκαν δωρεάν στο κοινό, ως χειρονομία προσφοράς και ανταπόδοσης προς την ομογενειακή κοινότητα.
Ο ίδιος ο συγγραφέας υπέγραψε βιβλία και αφιέρωσε χρόνο σε ατομικές συνομιλίες, υπογραμμίζοντας με τη στάση του ότι η αφήγηση της ζωής του ανήκει εξίσου στους ανθρώπους και στους τόπους που τη διαμόρφωσαν.
