Όπως στα τρία προηγούμενα άρθρα, χρησιμοποιώντας οικογενειακές παραδόσεις, ντοκουμέντα και το DNA ψάχνω να βρω τις ρίζες του επόμενου προγόνου μου.
Δώδεκα αιώνες πρέπει να πάμε πίσω για να βρούμε τις ρίζες των Μουσουρέ. Το 828 οι Άραβες κατάλαβαν την Κρήτη, που αποτελούσε μέρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Την κατάσταση που επικρατούσε στην Κρήτη, στα 135 χρόνια της Αραβοκρατίας, περιγράφει το δημοτικό τραγούδι:
«Ήλιε που βγαίνεις το πρωί και βασιλεύεις βράδυ,
σ’ ούλον τον κόσμο ανάτειλε, σ’ ούλον τον κόσμο δύσε.
Στω Μπαρμπαρέζω τις αυλές ήλιε μην ανατείλεις,
κι αν ανατείλεις ήλιε μου να γοργοβασιλέψεις».
Οι Βυζαντινοί έκαμαν αρκετές απόπειρες ανάκτησης της μεγαλονήσου, που τελικά επιτεύχθηκε το 961, από τον στρατηγό και μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά. Επειδή ο Νικηφόρος Φωκάς ανησύχησε για τον εξισλαμισμό μεγάλου μέρους του πληθυσμού της Κρήτης, εγκατέστησε στο νησί παλαίμαχους στρατιώτες, και αργότερα, ως αυτοκράτορας, έστειλε και νέους κατοίκους από διάφορα μέρη της Αυτοκρατορίας, για να ανυψωθεί το ηθικό του χριστιανού πληθυσμού.
Τα Δώδεκα Αρχοντόπουλα
Το πρόβλημα όμως φαίνεται να παρέμεινε και ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός, ανησυχώντας για τη κατάσταση που συνεχιζόταν, έστειλε στην Κρήτη το 1082, με ειδικό χρυσόβουλο, ομάδα 12 επιφανών Βυζαντινών ευγενών, στους οποίους δόθηκαν σημαντικά περιουσιακά και διοικητικά προνόμια, για να βελτιώσουν την κατάσταση.
Είναι οι γενάρχες των μεγάλων αρχοντικών οικογενειών της Κρήτης και η άφιξη τους είναι γνωστή μέσα από το πέρασμα των αιώνων ως η ιστορία των Δώδεκα Αρχοντόπουλων: Ιωάννης Φωκάς, Μαρίνος Σκορδύλης, Φίλιππος Γαβαλάς, Θωμάς Αρχολέος, Ευστάθιος Χορτάτζης, Λέων Μουσούρος, Κωνσταντίνος Βαρούχας, Ανδρέας Μελισσινός, Λουκάς Λίθινος, Νικηφόρος Αργυρόπουλος, Δημήτριος Βλαστός και Ματθαίος Καλαφάτης.
Σ’ όλους αυτούς δόθηκαν μεγάλες περιοχές της Κρήτης. Μέχρι σήμερα τα ονόματα των οικογενειών τους διασώζονται ως τοπωνύμια. Στην ημιορεινή περιοχή νότια της πόλης των Χανίων σήμερα βρίσκονται τα χωριά των Μουσούρων. Σε ένα βυζαντινό χειρόγραφο – χρυσόβουλο που αναφέρεται στις περιοχές που δόθηκαν στην κάθε οικογένεια γράφει για τους Μουσούρους: «… Οι δε άρχοντες και στρατιώται Μούσουροι να έχωσι και αυτοί τας μερίδας των, από τα σύνορα των αυτών Σκορδίληδων από του Χρίστου το Γεράκι να έλθωσιν ως χύνουν τα νερά … ». Όλες αυτές οι Βυζαντινές οικογένειες διατήρησαν την αριστοκρατική τους θέση και στην εποχή των Βενετών τους αποκαλούσαν Αρχοντορωμαίους. Τα οικόσημά τους βρίσκονται σήμερα σε εκκλησίες και σ’ άλλα μνημεία της Κρήτης.
Μουσούροι
Η περιοχή που παραχωρήθηκε στους Μουσούρους βρίσκεται βόρεια της γραμμής Ασκύφου, Ανώπολις, Κουστογέρακον μέχρι του Κρητικού Πελάγους, με κέντρο τους Λάκκους της Κυδωνίας. Σ’ αυτή την περιοχή βρίσκεται η ξακουστή «Στράτα των Μουσούρων», ξεκινά από τον Ομαλό, περνά από τα Καράνου και καταλήγει στον Πρασέ και είναι κατασκευασμένη με καλντερίμι. Με το πέρασμα του χρόνου, λόγω των επιγαμιών, οι Μουσούροι απλώθηκαν και σε άλλες περιοχές αλλά δεν σταμάτησε η μεταξύ τους επαφή και επικοινωνία όπως μαρτυρεί το δημοτικό τραγούδι:
«Άρχισε γλώσσα μου να λες τραγούδι τω Λακκιώτω,
τραγούδι των Μουσούρηδων των Αποκορωνιώτω,
να πεις του Κώστα την αντρειά, τη γνώση του Μανώλη,
να πεις για τον Αλεξαντρή πώς έπαιζε το βόλι».
Στα χρόνια της Ενετοκρατίας οι Μουσούροι προσαρμόζονταν ανάλογα με τις καταστάσεις που διαμορφώνονταν, από την μια επαναστατούσαν εναντίον των κατακτητών και από την άλλη συνεργάζονταν μαζί τους μέχρι να περάσει η μπόρα, και μετά ξανάρχιζαν τις επαναστάσεις. Αυτή την εποχή, αρκετοί Μουσούροι διέπρεψαν και στα γράμματα.
Ο Μάρκος Μουσούρος υπήρξε μαθητής του Εράσμου. Το 1494 τον βρίσκουμε στην Βενετία ως καθηγητή ελληνικών γραμμάτων, το 1506 στην Padova, και αργότερα στη Ρώμη. Με την συνεργασία και επιστασία του Μάρκου Μουσούρου εκδόθηκαν: δεκαεπτά τραγωδίες του Ευριπίδη, εννέα κωμωδίες του Αριστοφάνη, και έργα άλλων Ελλήνων κλασικών και πρώιμων χριστιανών συγγραφέων.
Το 1669, μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους, η Βενετία και γενικά η Ιταλική χερσόνησος έκλεισε για τους Μουσούρους της Κρήτης, αλλά άνοιξε τις πόρτες της η Ανατολική Μεσόγειος που βρισκόταν υπό Οθωμανική κυριαρχία. Ιδιαίτερα ελκυστικά για τους Μουσούρους ήταν τα προνομιούχα νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου, στα οποία ο Σουλτάνος παραχώρησε αρκετά δικαιώματα.
Ορισμένοι απ’ αυτούς, για να αποφύγουν τα πιεστικά μέτρα των νέων κατακτητών, μετακόμισαν στην Κάσο, που αυτή την εποχή άρχισε να αναπτύσσει την ναυτιλία της και να δραστηριοποιείται σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Δεν άργησαν να προσαρμοστούν στο ναυτικό περιβάλλον του νησιού, αφού δεν είχαν και άλλη επιλογή. Από την Κάσο τους δόθηκε η ευκαιρία να πάνε στην Αλεξάνδρεια και να γνωρίσουν και άλλα λιμάνια και εμπορικά κέντρα της Μέσης Ανατολής. Εκεί έστρεψαν το ενδιαφέρον τους και ορισμένοι μετακόμισαν στην Αλεξάνδρεια όπου επιδόθηκαν στο εμπόριο. Σιγά-σιγά και με τον καιρό ανέπτυξαν εμπορική δραστηριότητα και σε άλλα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου, ιδιαίτερα στην Σμύρνη.
Αργότερα, όταν το επέτρεπαν οι περιστάσεις και οι διεθνείς συνθήκες, επεξέτειναν τις δραστηριότητες τους στην Μασσαλία και στην υπόλοιπη Δυτική Μεσόγειο, όπου το επίθετο Μουσούρος αγγλοποιήθηκε σε Musur και γαλλοποιήθηκε σε Musure. Στην Κάσο, όπου δεν γνώριζαν ότι το ‘e’ δεν προφέρεται στα Γαλλικά, μετατράπηκε σε Μουσουρέ.
Έκτοτε το επίθετο Μουσουρέ επικράτησε στην Κάσο και σε άλλα μέρη της Ελλάδας και σε χώρες που μετακόμισαν. Σήμερα, πάνω σ’ ένα λόφο κοντά στο αεροδρόμιο της Κάσου υπάρχει το εκκλησάκι ο Άη Γιώργης του Μουσουρέ. Το ίδιο εκκλησάκι είναι γνωστό και ως ο Άη Γιώργης της βρύσης, επειδή δίπλα στο εκκλησάκι υπάρχει δεξαμενή που συγκεντρώνει το νερό της βροχής. Πριν από 150-200 χρόνια, σύμφωνα με τον γλωσσολόγο καθηγητή Κωστή Μηνά, το επίθετο Μουσουρέ υπήρχε στην Όλυμπο, που όπως φαίνεται προήλθε από γάμους μεταξύ Κασίων και Καρπαθίων. Μεταξύ των Κασιωτών που μετανάστευσαν στην Αμερική υπήρχε το επίθετο Μουσουρέ.
Κάποιος Γεώργιος Μουσουρές που δραστηριοποιήθηκε στην Αλεξάνδρεια, παντρεύτηκε ντόπια Ελληνίδα και ονόμασαν τον πρωτογιό τους Σάββα. Από τότε συνεχίζεται η παράδοση, τα πρωτότοκα αγόρια των απογόνων τους να ονομάζονται Γιώργος – Σάββας – Γιώργος. Υπάρχει ένα οικογενειακό κειμήλιο, μια εικόνα του Αγίου Σάββα μεσανατολικής προέλευσης 300 περίπου ετών, που συνεχίζει να μεταβιβάζεται από Σάββα – Γιώργο – Σάββα.
Από Μουσουρέ σε Κασσώτης
Ένας από τους Σάββας Γεωργίου Μουσουρέ που είχε μεταφέρει τις εμπορικές του δραστηριότητες στη Σμύρνη, αποφάσισε, στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, να τις επεκτείνει στην Σύμη. Αυτή την εποχή, η Σύμη ήταν το μεγαλύτερο εμπορικό και ναυτικό κέντρο μεταξύ Σμύρνης και Αττάλειας με πληθυσμό γύρω στους 25.000 κατοίκους, όταν την ίδια εποχή ολόκληρο το νησί της Ρόδου είχε 45.000. Εκεί έστειλε τον γιο του Γιώργο, που επειδή όλα αυτά τα χρόνια δεν είχε απαλειφθεί η Κασιακή του καταγωγή, έγινε γνωστός ως ο Γιώργος ο Κασσώτης και το επίθετο Μουσουρές ξεχάστηκε.
Στην Σύμη παντρεύτηκε την Φανή Γιάννη Κυπραίου με καταγωγή από γνωστή εμπορική οικογένεια του νησιού. Από τον γάμο τους απόκτησαν τρεις γιούς Σάββα, Γιάννη και Δημήτρη και τρεις κόρες, Μαριά, Χρυσώ και Άννα. Ο Σάββας παντρεύτηκε τη Μαρία Ιωάννου Μαγγαφά, ο Γιάννης την Μαρίκα Βαγιού, ο Δημήτρης την Κανέλλα Κοντοβράκη, η Χρυσώ τον Δημήτρη Κοζά, η Μαριά τον Γιώργο Κάκκαρη, η Άννα τον Γιάννη Χαρίτο, και μετά τον θάνατό του τον Γεώργιο Παραλή. Η εμπορική δραστηριότητα από τον Σάββα, συνεχίστηκε στην Σύμη, στα Μικρασιατικά παράλια και επεκτάθηκε στα γύρω νησιά και στην Μέση Ανατολή.
Μαγκαφά και Κοντίτση
Η Μαρία Μαγκαφά, που παντρεύτηκε ο Σάββας, είχε καταγωγή από δυο παλιές οικογένειες της Σύμης, Μαγκαφά και Κοντίτση, που αρκετά μέλη τους αναφέρονται στη “Μάνα της Σύμης” του 1712. Η οικογένεια Μαγκαφά ασχολήθηκε με το εμπόριο και τη ναυτιλία, ενώ η οικογένεια Κοντίτση ανέδειξε διακεκριμένους ανθρώπους των γραμμάτων και φωτισμένους κληρικούς, που είχαν στενούς δεσμούς στην Κωνσταντινούπολη και στο Άγιο Όρος. Ιερό κειμήλιο της οικογένειας Κοντίτση είναι μια θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Σπηλιανής, που πριν από 350 χρόνια κάποιος αρχιμανδρίτης της οικογένειας Κοντίτση την έφερε από το Άγιο Όρος. Η εικόνα μεταβιβαζόταν από τη μάνα στην πρωτότοκη κόρη, από Μαρία σε Ζωοπηγή.
Ο Σάββας Κασσώτης εισήγαγε προϊόντα από την Σμύρνη και τα διέθετε στην Σύμη, όπου είχε κατάστημα χονδρικών και λιανικών πωλήσεων στον Γιαλό, και λιανικών πωλήσεων στο Χωριό. Συνεταιρίστηκε με τον εξάδελφό του Αργύρη Καστάνια που διέθετε την μπρατσέρα του και αυτός τα εμπορεύματα του, που πουλούσε ο Καστάνιας στα γύρω νησιά, στα Μικρασιατικά παράλια, στον Λίβανο και στην Παλαιστίνη. Επίσης, αγόραζε εμπορεύματα, κυρίως φαγώσιμα: καρπούζια, ροβίθια, φακή, κουκιά, ταρί (καλαμπόκι), μελάτη, τυρί και χταπόδια, και σε μεγάλες ποσότητες τσουκάλια, καυσόξυλα και ασβέστη και τα μεταπουλούσε από το ένα μέρος στο άλλο.
Μετά την κατάληψη της Δωδεκανήσου από την Ιταλία και την Μικρασιατική καταστροφή, η Σύμη έπαψε να αποτελεί το εμπορικό κέντρο της περιοχής που μετακόμισε στην Ρόδο. Ο Σάββας Κασσώτης έπαψε να προμηθεύεται τα εμπορεύματα από την Σμύρνη, που τώρα ερχόντουσαν μέσω Ρόδου από Ιταλία, Γερμανία και άλλες χώρες του κόσμου. Έτσι, έστρεψε το ενδιαφέρον του προς τα γύρω νησιά και ιδιαίτερα στην Κάρπαθο, όπου ίδρυσε εμπορικό κατάστημα και το ανέθεσε στον αδελφό του Γιάννη και στον γιο του Γιώργο, στον οποίο και κατέληξε.
Ένα από τα προβλήματα που αντιμετώπισε, όταν άνοιξε το εμπορικό στην Κάρπαθο, ήταν η μεταφορά των εμπορευμάτων από τα Πηγάδια στα χωριά, που γινόταν με υποζύγια. Έτσι όταν άρχισε η διάνοιξη του δρόμου από τα Πηγάδια στο Απέρι, και το 1929 κατασκευάστηκε το γεφύρι του Απερίου και συνεχίστηκε η διάνοιξη του δρόμου προς την Βωλάδα και τ’ άλλα χωριά, ο Σάββας Κασσώτης έφερε το πρώτο φορτηγό αυτοκίνητο στην Κάρπαθο.
Το αυτοκίνητο συσκευάστηκε σε αρκετά τμήματα που τοποθετήθηκαν μέσα σε κασόνια. Μαζί με τα κασόνια ήρθε μηχανικός, που συναρμολόγησε τα τμήματα και ξανάφτιαξε το αυτοκίνητο, ενώ ο ίδιος ήταν και οδηγός. Επειδή το φορτηγό έκανε ασυνήθιστο για την εποχή θόρυβο έμεινε γνωστό ως ο ‘Κεραυνός’. Αργότερα η ιδιοκτησία του αυτοκινήτου μεταβιβάστηκε στους Γεώργιο και Εμμανουήλ Μακρή.
Με την πάροδο του χρόνου οι απόγονοι του Γιώργου Μουσουρέ-Κασσώτη, μετακόμισαν από την Σύμη σε Ρόδο, Αττική, Κάρπαθο, Κάσο, Αμερική και Αυστραλία. Στη Σύμη έμειναν ελάχιστοι. Σήμερα στην Κάσο βρίσκονται τα παιδιά και εγγόνια του Πανορμίτη, γιου του Γεωργίου Παραλή και της Άννας Μουσουρέ-Κασσώτη.
Searching for their roots-4 Mousoure – Cassotis
As in the three previous articles, I am seeking the roots of my next ancestor by drawing on family traditions, documents, and DNA.
We must go back twelve centuries to find the roots of the Mousoures family. In 828, the Arabs conquered Crete, which had been part of the Byzantine Empire. The situation prevailing in Crete during the 135 years of Arab rule is described in the folk song (in free translation):
“O Sun, who rises in the morning and sets at night,
rise over the whole world and set again.
But do not rise, O Sun, over the courtyards of Barbarizos;
and if you do rise, my Sun, then set in haste.”
The Byzantines made several attempts to reconquer Crete, which was finally achieved in 961 by the general, and future emperor, Nicephorus Phokas. Concerned about the Islamization of a large portion of Crete’s population, Nicephorus Phokas settled veteran soldiers on the island; later, as emperor, he sent new inhabitants from various parts of the Empire to boost the morale of the Christian population.
The Twelve Princes
However, the problem appeared to persist; concerned about the ongoing situation, Emperor Alexios 1st Komninos sent a group of twelve prominent Byzantine nobles to Crete in 1082, authorized by a special chrysobull (the most formal public document and imperial decree of the Byzantine Empire), and granted significant property and administrative privileges, to improve conditions. They were the progenitors of Crete’s great noble families, and their arrival has come to be known through the centuries as the story of the “Twelve Princes” (Noble Sons): John Phokas, Marinos Skordylis, Philipp Gabalas, Thomas Archoleos, Eustathios Chortatzis, Leon Mousouros, Konstantine Varouchas, Andreas Melissinos, Loukas Lithinos, Nicephorus Argyropoulos, Demitrius Vlastos, and Matthaios Kalafatis.
Large areas of land on Crete were granted to all of them. To this day, their family names survive as place names. The villages of the Mousouros family are in the semi-mountainous region south of the city of Chania. A Byzantine manuscript, specifically a chrysobull, detailing the lands granted to each family, states regarding the Mousouros clan: “…And let the Mousouros nobles and soldiers also hold their shares, extending from the boundaries of the aforementioned Skordilis family, starting at ‘Christou to Geraki’, and following the natural flow of the waters…” All these Byzantine families retained their aristocratic status; during the Venetian era, they were known as “Archontoromaioi” (noble Greeks). Their coats of arms can still be found today on churches and other monuments across Crete.
Mousouros
The territory granted to the Mousouros family lies north of the line connecting Askifou, Anopolis, and Koustogerako, extending as far as the Cretan Sea, with Lakkoi Kydonias at its center. This area is home to the renowned “Strata ton Mousouron” (Mousouros’ Path); paved with cobblestones, it begins at Omalos, passes through Karanou, and terminates at Prases. Over time, due to intermarriage, the Monsours family spread to other regions, yet contact and communication between them never ceased, as evidenced by the folk song (in free translation):
“Begin, my tongue, to sing a song for the men from Lakkos,
A song for the Mousours clan from Apokoronas;
Sing of Kostas’s valor and Manolis’s wisdom,
And tell of Alexandris and how he handled his rifle.”
During the era of Venetian rule, the Mousouros family adapted to the prevailing circumstances; on one hand, they rebelled against the conquerors, while on the other, they cooperated with them until the storm had passed, only to resume their rebellions later. During this period, several members of the Mousouros family also distinguished themselves in the realm of letters. Markos Mousouros was a student of Erasmus. In 1494, he was in Venice serving as a professor of Greek literature; in 1506, he was in Padua, and later in Rome. Works published under the collaboration and supervision of Markos Mousour included seventeen tragedies by Euripides, nine comedies by Aristophanes, and writings by other Greek classical and early Christian authors.
In 1669, following the Ottoman conquest of Crete, Venice and the Italian peninsula in general became inaccessible to the Mousouros family of Crete; however, the Eastern Mediterranean, then under Ottoman rule, opened its doors to them. The privileged islands of the southeastern Aegean, to which the Sultan had granted significant rights, were particularly attractive to the Mousouros family.
To escape the oppressive measures of the new conquerors, some of them relocated to Kasos, an island that, at the time, was beginning to develop its shipping industry and expand its operations across the Eastern Mediterranean. They quickly adapted to the island’s maritime environment, having no other choice. Kasos provided them with the opportunity to travel to Alexandria and become acquainted with other ports and commercial hubs in the Middle East. They turned their attention to this region, and some moved to Alexandria to engage in trade. Gradually, over time, they expanded their commercial activities to other Eastern Mediterranean ports as well, particularly Smyrna.
Later, when circumstances and international conditions permitted, they expanded their activities to Marseille and the rest of the Western Mediterranean, where the surname was Anglicized to Musurs and Gallicized to Musure. On Kasos, where the fact that the ‘e’ is silent in French was unknown, it was transformed into Mousoure, with an accent on ‘e’.
Since then, the surname Mousoure has become established in Kasos, in other parts of Greece, and in the countries to which they migrated. Today, the chapel of Saint George of Mousoure stands on a hill near the Kasos airport. This same church is also known as Saint George of the Spring, because there is a rainwater collection cistern right next to it. According to linguistics professor Kostis Minas, the surname Mousoure existed in Olympos 150–200 years ago, likely originating from marriages between Kasians and Karpathians. The surname Mousoure was also found among Kasians emigrated to America.
A certain George Mousoure, who was active in Alexandria, married a local Greek woman, and they named their firstborn son Savvas. Since then, the tradition has continued of naming the firstborn sons of their descendants George-Savvas- George. There is a family heirloom, an icon of Saint Savvas of Middle Eastern origin, dating back approximately 300 years, that continues to be passed down from Savvas to George to Savvas.
From Mousoure to Cassotis
One of the Mousoure family, named Savvas George Mousoure, had relocated his commercial operations to Smyrna and decided, during the final decades of the 19th century, to expand them to Symi. At that time, Symi was the major commercial and maritime hub between Smyrna and Antalya, boasting a population of around 25,000, comparable to the 45,000 inhabitants of the entire island of Rhodes. He sent his son George to Symi; because his Kasian origins remained as part of his identity, he became known as “George the Kasian,” and the surname Mousoure fell into oblivion and was replaced with Cassotis.
In Symi, he married Fani (daughter of Giannis Kypraios), from a prominent merchant family on the island. The couple had three sons, Savvas, John, and Dimitris, and three daughters, Maria, Chryso, and Anna. Savvas married Maria John Maggafa; John married Marika Vagiou; Dimitris married Kanella Kontovraki; Chryso married Dimitris Kozas; Maria married George Kakkaris; and Anna married John Haritos, and, following his death, George Paralis. Under Savvas’s leadership, family commercial operations continued in Symi and along the coast of Asia Minor, expanding to the surrounding islands and the Middle East.
Mangafa and Kontitsi
Maria Mangafa, whom Savvas married, hailed from two old Symi families, Mangafas’ and the Kontitsis’, several members of which are mentioned in the “Mana tis Symis” (Mother of Symi) record of 1712. Mangafas’ family was involved in trade and shipping, whereas the Kontitsis’ family produced distinguished men of letters and enlightened clergy who maintained close ties with Constantinople and Mount Athos. The sacred heirloom of Kontitsis family is a miraculous icon of the Virgin Mary (Panagia Spiliani), brought from Mount Athos 350 years ago by an archimandrite of the family. The icon was passed down from mother to eldest daughter, from Maria to Zoopigi.
Savvas Cassotis imported goods from Smyrna and sold them in Symi, where he operated a wholesale and retail shop at Gialos and a retail outlet at Horio (Vilage). He formed a partnership with his cousin Argyris Kastanias; Kastanias provided his “bratsera” (sailing vessel) while Cassotis supplied the merchandise, which Kastanias then sold across the surrounding islands, the coast of Asia Minor, Lebanon, and Palestine. He also purchased goods, primarily foodstuffs such as watermelons, chickpeas, lentils, fava beans, maize, molasses, cheese, and octopus, as well as large quantities of earthenware pots, firewood, and lime, and resold them from one location to another.
Following the Italian occupation of the Dodecanese and the Asia Minor Catastrophe, Symi ceased to be the region’s commercial hub, a role that shifted to Rhodes. He stopped sourcing goods from Smyrna; instead, they now arrived via Rhodes from Italy, Germany, and other countries around the world. Consequently, he turned his attention to the surrounding islands, particularly Karpathos, where he established a commercial outlet, and entrusted the business to his brother John and his son George, to whom the enterprise eventually passed.
One of the challenges he faced upon opening his business in Karpathos was the transport of goods from Pigadia to the villages, which was carried out using pack animals. Consequently, when the construction of the road from Pigadia to Aperi began, and following the 1929 completion of Aperi’s bridge and the road continued to Volada and the other villages, Savvas Cassotis brought the first truck to Karpathos.
The vehicle was packed in several sections placed inside crates. A mechanic arrived along with the crates to assemble the parts and reassemble the vehicle; he also served as its driver. Because the truck made a noise that was unusual for the time, it became known as the ‘Thunderbolt’. Later, the vehicle’s ownership was transferred to George and Emanuel Makris.
Over time, the descendants of George Mousoure-Cassotis relocated from Symi to Rhodes, Attica, Karpathos, Kasos, America, and Australia; very few remained on Symi. Today, the children and grandchildren of Panormitis, son of George Paralis and Anna Mousoure-Cassotis, reside on Kasos.
