Γράφει ο Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος *
Η προσιτότητα αποτελεί ένα θέμα που οι πολιτικοί από όλα τα κόμματα συζητούν συχνά στις μέρες μας. Παρ’ όλα αυτά, δεν φαίνεται να κατανοούν πραγματικά έναν αξιόπιστο τρόπο επίλυσης αυτού του σύνθετου ζητήματος. Γιατί; Η παραδοσιακή λύση για τους περισσότερους πολιτικούς, όταν έρχονται αντιμέτωποι με πολύπλοκα προβλήματα, είναι η αύξηση των φόρων στους ώμους των εργαζόμενων. Αυτή η προσέγγιση, όμως, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον δηλωμένο στόχο της επίλυσης της κρίσης προσιτότητας, καθώς τελικά αυξάνει τα οικονομικά βάρη και ωθεί τους πολίτες στη φτώχεια.
Ως πρώην υποψήφιος για τη Γερουσία της Πολιτείας της Νέας Υόρκης στην Περιφέρεια 59, κατέβηκα στις εκλογές ως ο «Υπέρμαχος της Προσιτότητας» για όλους τους Νεοϋορκέζους, χωρίς να βλάψω οικονομικά ούτε τους παραγωγούς, ούτε τους αποδέκτες. Πρέπει να ξεκινήσουμε από το τι είναι δίκαιο και να αναρωτηθούμε: πόσο είναι υπερβολικό;
Η προσιτότητα μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς τρόπους. Ας ξεκινήσουμε αντιμετωπίζοντας το πιο προφανές ζήτημα: τις Πιστωτικές Κάρτες.
Γιατί θα πρέπει το 2025 εταιρείες πιστωτικών καρτών όπως η VISA, η MASTERCARD και η American Express να επιτρέπεται να χρεώνουν επιτόκια 25% έως 30% στους κατόχους καρτών; Όχι μόνο οι χρήστες πιστωτικών καρτών υπόκεινται σε αυτά τα υψηλά επιτόκια, αλλά επιβαρύνονται και με προμήθεια χρήσης (swipe fee) περίπου 3%, η οποία μετακυλίεται από τον έμπορο, καθώς και με φόρο πωλήσεων. Έτσι, υπάρχει συνολική προσαύξηση περίπου 45% σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες στο σημείο πώλησης, γεγονός που οδηγεί σε σημαντική μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Ας το δούμε αυτό στην πράξη: 25% έναντι 9,5% (Prime + 2,75%), εκφρασμένο σε δολάρια — δηλαδή την πραγματική ελάχιστη μηνιαία πληρωμή με βάση το χρέος πιστωτικής κάρτας των 8.964 δολαρίων που έχει κατά μέσο όρο ένας Νεοϋορκέζος. Με επιτόκιο 25%, η μηνιαία πληρωμή είναι 186,75 δολάρια, ενώ με 9,5% είναι 70,97 δολάρια. Η καθαρή εξοικονόμηση για τον κάτοχο της κάρτας είναι τεράστια: 115,78 δολάρια τον μήνα ή 1.389,36 δολάρια ετησίως.
Σύμφωνα με διάφορες πηγές, πάνω από το 60% των Αμερικανών βασίζεται στις πιστωτικές κάρτες για να τα βγάλει πέρα από εβδομάδα σε εβδομάδα, ενώ το 21% δεν έχει πρόσβαση σε αυτές λόγω χαμηλών πιστωτικών βαθμολογιών.
Από οικονομικής άποψης, φαίνεται ότι οι εταιρείες πιστωτικών καρτών αποκομίζουν περισσότερα έσοδα από τόκους απ’ ό,τι οι τοπικές κυβερνήσεις σε ολόκληρη τη χώρα, οι οποίες βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, εισπράττοντας λιγότερα έσοδα από φόρους πωλήσεων σε σύγκριση με τη Mastercard, τη Visa και την American Express, μεταξύ άλλων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τοπικές κυβερνήσεις θα πρέπει να ανταγωνίζονται τον ιδιωτικό τομέα. Μπορούμε όμως να διαπιστώσουμε ότι το κράτος έχει αποτύχει σε πολλούς τομείς όσον αφορά την προστασία των συμφερόντων μας.
Οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι είχαν πολλές ευκαιρίες να προωθήσουν ένα δημοψήφισμα για την τροποποίηση των νόμων περί τοκογλυφίας που επιτρέπουν στις εταιρείες πιστωτικών καρτών να χρεώνουν αστρονομικά υψηλά επιτόκια εις βάρος των κατόχων καρτών.
Προτείνω τη θέσπιση ΝΕΩΝ νόμων περί τοκογλυφίας, ώστε να αναμορφωθούν ριζικά οι ισχύοντες νόμοι και να περιοριστούν τα επιτόκια των πιστωτικών εταιρειών στο prime + 2,75%, αντί για τα απρόσιτα 25%–30%.
Το prime + 2,75% θεωρείται δίκαιο και εύλογο από τους περισσότερους ανθρώπους — για παράδειγμα, το πρόγραμμα SBA 7(a) χρεώνει prime + 2,75%, οπότε θα πρέπει να ακολουθήσουμε τον ίδιο δρόμο.
Οι προτεινόμενοι νέοι νόμοι περί τοκογλυφίας, που θα περιορίζουν τα επιτόκια στο prime + 2,75%, αναμένεται να έχουν σημαντικά θετικές επιπτώσεις στην οικονομία και να απελευθερώσουν ουσιαστικό διαθέσιμο εισόδημα για τους κατόχους πιστωτικών καρτών.
Αυτό το επιπλέον εισόδημα θα διοχετευτεί στις επιχειρήσεις, βοηθώντας τις τοπικές επιχειρηματικές κοινότητες να ευημερήσουν. Το σημαντικότερο είναι ότι και οι τοπικές κυβερνήσεις θα δουν αύξηση των συναλλαγών και, τελικά, υψηλότερα έσοδα από φόρους πωλήσεων σε αγαθά και υπηρεσίες. Όπως αναφέραμε, οι προσαυξήσεις στο σημείο πώλησης θα μειωθούν σημαντικά από το 45%.
Οι πιστωτικές εταιρείες θα δουν επίσης σημαντικά οφέλη από αυτή την προτεινόμενη νομοθεσία, καθώς οι κάτοχοι καρτών θα τείνουν να χρησιμοποιούν τις κάρτες τους συχνότερα και δεν θα χρειάζεται να φτάνουν τα όρια των υπολοίπων τους. Το ιστορικό πληρωμών τους θα οδηγήσει σε άριστο πιστωτικό προφίλ και θα διατηρήσει υψηλές πιστωτικές βαθμολογίες.
Πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουμε το δυσάρεστο γεγονός ότι το 21% των ανθρώπων απορρίπτεται λόγω χαμηλής πιστωτικής βαθμολογίας.
Γιατί ήταν χαμηλές οι πιστωτικές βαθμολογίες εξαρχής;
Στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούμε γενικά ένα σύστημα πιστωτικής αναφοράς στο οποίο τα στοιχεία αποστέλλονται και στα τρία πιστωτικά γραφεία: EXPERIAN, TRANS UNION και EQUIFAX. Τα συστήματα αυτά είναι συνήθως χρήσιμα, καθώς οι εταιρείες που χορηγούν πίστωση βασίζονται σε αυτά ως αξιόπιστη πηγή ιστορικού πληρωμών όταν αποφασίζουν αν θα εγκρίνουν ή θα απορρίψουν μια αίτηση πιστωτικής κάρτας.
Ωστόσο, αυτά τα τρία πιστωτικά γραφεία έχουν αυστηρούς κανόνες και συχνά γίνεται υπερβολική ή λανθασμένη χρήση τους. Επιβάλλουν ποινές στις πιστωτικές βαθμολογίες για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την αναφορά στοιχείων από τους πιστωτές, κάτι που πολλοί θεωρούν άδικο.
Για παράδειγμα, μια καθυστέρηση πληρωμής 150 δολαρίων κατά μόλις 1 ημέρα πέραν του ορίου των 30 ημερών μπορεί να ρίξει την πιστωτική βαθμολογία και να προκαλέσει πτώση έως και 150 μονάδων και στα τρία γραφεία.
Μια τέτοια μείωση για μια πληρωμή 150 δολαρίων μπορεί να πλήξει σοβαρά την πιστοληπτική ικανότητα. Ο περιορισμός ή ο αποκλεισμός της πρόσβασης στην πίστωση μπορεί να εμποδίσει τους ανθρώπους να εγκριθούν για μια αγορά, την αναχρηματοδότηση ενός στεγαστικού δανείου, ή τη μίσθωση/χρηματοδότηση αυτοκινήτου, καθιστώντας ολόκληρη τη διαδικασία ακριβότερη και επηρεάζοντας τελικά τον λόγο χρέους προς εισόδημα.
Πρέπει να επανεξετάσουμε τους ισχύοντες νόμους που αφορούν τις πρακτικές πιστωτικής αναφοράς και τη διάρκεια παραμονής των πληροφοριών στις αναφορές. Θα πρέπει μια πιστωτική έρευνα να παραμένει και στα τρία γραφεία για δύο χρόνια;
Αν ένας πιστωτής αναφέρει καθυστέρηση 1–30 ημερών, θα πρέπει αυτή να παραμένει στην πιστωτική αναφορά για 7–10 χρόνια; Θα πρέπει κάποιος να τιμωρείται για περισσότερα από 7 χρόνια για μια καθυστέρηση 150 δολαρίων;
Υπάρχει κατάχρηση όταν κάποιος αναφέρεται ως καθυστερημένος για μόλις 1 ημέρα πέραν του ορίου των 30 ημερών, ειδικά όταν αυτό κοστίζει στον δανειολήπτη περίπου 100 φορές περισσότερο αλλού — όπως σε μια αίτηση στεγαστικού δανείου — οδηγώντας σε υψηλότερο επιτόκιο για όλη τη διάρκεια του δανείου εξαιτίας της αρνητικής επίδρασης μιας καθυστέρησης 150 δολαρίων στις πιστωτικές αναφορές;
Παράλληλα με τον νόμο περί τοκογλυφίας που προτείνω, εισηγούμαστε και έναν ακόμη νόμο για την αντιμετώπιση της έλλειψης κανόνων σχετικά με το πότε οι πιστωτές μπορούν να αναφέρουν στοιχεία και στα τρία πιστωτικά γραφεία.
Χρειαζόμαστε νομοθεσία που να απαιτεί από τους πιστωτές να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την είσπραξη της οφειλής επί 60 έως 90 ημέρες πριν προβούν σε αναφορά σε όλα τα πιστωτικά γραφεία.
Αυτή η μοναδική πρόταση θα ενισχύσει επίσης την οικονομική δραστηριότητα, αυξάνοντας τη δύναμη των δανειοληπτών, οδηγώντας σε σημαντική άνοδο της καταναλωτικής δαπάνης, η οποία τελικά ωφελεί τις τοπικές κοινότητες, δημιουργεί νέες ευκαιρίες και πυροδοτεί την ανάπτυξη της απασχόλησης.
Συμπερασματικά, οι πιστωτικές κάρτες τείνουν να μειώνουν το διαθέσιμο εισόδημα λόγω των υψηλών επιτοκίων, ενώ η μείωση αυτών των επιτοκίων θα το αύξανε. Το σημερινό σύστημα πιστωτικής αναφοράς είναι ξεπερασμένο και επιβλαβές για τους καταναλωτές.
Αν το αναμορφώσουμε ώστε να είναι δίκαιο και λογικό – όπου οι πιστωτές συνεργάζονται με τους κατόχους καρτών αντί να τους τιμωρούν άμεσα και να δημοσιοποιούν τα πιστωτικά τους στοιχεία, ειδικά όταν το βιοτικό τους επίπεδο εξαρτάται από την πίστωση – θα ενθαρρύνουμε μια πιο υποστηρικτική προσέγγιση.
Οι τοπικές κυβερνήσεις θα δουν αύξηση στις συναλλαγές και τελικά υψηλότερα έσοδα από φόρους πωλήσεων, όχι μέσω αύξησης φόρων αλλά μέσω ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης.
Οι πολιτικοί εκλέγονται για να βρίσκουν λύσεις στα προβλήματα των πολιτών τους, όχι για να τα περιπλέκουν ή να δημιουργούν νέα. Γι’ αυτό πάντα σεβόμουν τους εργαζόμενους ανθρώπους: τους οφείλουμε να ανταποδώσουμε την εμπιστοσύνη τους, να κάνουμε το μέλλον τους φωτεινό, να τους εμπνεύσουμε και να μην τους αποθαρρύνουμε ή να εμποδίζουμε την ευημερία τους με υψηλά ή υπερβολικά υψηλά επιτόκια, όπως αυτά των πιστωτικών καρτών.
Ήρθε η ώρα να στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στις εταιρείες πιστωτικών καρτών να μειώσουν τα επιτόκια στο prime + 2,75% και να αφήσουμε τους νόμους περί τοκογλυφίας να προστατεύσουν τους πολίτες μας.
- Ο Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος είναι οικονομολόγος και επιχειρηματίας, ενώ στις πιο πρόσφατες εκλογές για την πολιτειακή βουλή της Νέας Υόρκης διεκδίκησε το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος ως υποψήφιου πολιτειακού γερουσιαστή της 59ης εκλογικής περιφέρειας που συμπεριλαμβάνει την Αστόρια και το Λονγκ Άϊλαντ Σίτι. Αν και δεν κατάφερε να εκλεγεί εν τούτοις έδωσε επάξιο αγώνα και το πιο σημαντικό έγειρε το διάλογο για τα θέματα που σχετίζονται με την φορολογία, την προσιτή στέγαση, την επιχειρηματικότητα, την παιδεία, την υγεία και γενικότερα την ποιότητα ζωής.
